Kama mfanyabiashara au mjasiriamali nchini Tanzania, ni wajibu wako kuhakikisha unalipa kodi kwa mujibu wa sheria. Moja ya hatua muhimu katika mchakato wa ulipaji wa kodi ni kufanya makadirio ya kodi. Hii inasaidia TRA (Mamlaka ya Mapato Tanzania) kujua ni kiasi gani cha kodi unachotakiwa kulipa kwa kipindi husika.
JINSI YA KUFANYA MAKADIRIO YA KODI TRA
Hatua ya 1: Kuwa na TIN (Taxpayer Identification Number)
Ili kufanya makadirio ya kodi, lazima uwe na namba ya utambulisho wa mlipa kodi (TIN). Kama huna, unaweza kuomba kupitia tovuti ya TRA au kutembelea ofisi yao iliyo karibu nawe.
Tovuti ya TRA: www.tra.go.tz
Hatua ya 2: Ingia Katika Mfumo wa TRA Mtandaoni
Tembelea https://ots.tra.go.tz
Ingia kwa kutumia jina la mtumiaji (username) na nenosiri (password)
Kama huna akaunti, bofya “Jisajili” na fuata maelekezo
Hatua ya 3: Chagua Aina ya Kodi na Mwaka wa Makadirio
Baada ya kuingia:
Chagua huduma ya “Makadirio ya Kodi ya Mapato”
Chagua mwaka wa biashara au kipindi unachofanyia makadirio
Chagua aina ya kodi: Kodi ya mapato kwa mtu binafsi, kampuni, au biashara ndogo (presumptive tax)
Hatua ya 4: Jaza Taarifa za Biashara Yako
Hapa utaingiza:
Mapato unayotarajia kupata
Gharama mbalimbali
Faida inayotarajiwa
Mfumo utatengeneza makadirio ya kodi yako kulingana na viwango vya TRA.
Hatua ya 5: Wasilisha Makadirio na Lipia
Ukimaliza kujaza:
Thibitisha taarifa zako
Wasilisha makadirio
Utapokea control number kwa ajili ya malipo ya kodi kwa njia ya benki au simu (Mpesa, Tigopesa, Airtel Money n.k.)
Soma Hii: Jinsi ya Kufanya Makadirio TRA Online (Mtandaoni)
MASWALI YANAYOULIZWA MARA KWA MARA KUHUSU MAKADIRIO YA KODI TRA
1. Makadirio ya kodi ni nini?
Makadirio ya kodi ni utaratibu wa kutathmini mapato unayotarajia kupata katika mwaka wa fedha ili TRA iweze kukokotoa kodi unayopaswa kulipa.
2. Nifanyeje kama sifahamu namna ya kukokotoa kodi?
Unaweza:
Kutumia mfumo wa TRA mtandaoni ambao unakokotoa moja kwa moja baada ya kujaza taarifa zako
Kushauriana na maafisa wa TRA au wahasibu waliobobea kwenye kodi
3. Je, makadirio ni lazima kwa kila mfanyabiashara?
Ndio. Ni lazima kwa kila mtu anayefanya biashara rasmi Tanzania. TRA hutumia makadirio haya kupanga kiasi cha kodi ya kulipwa kwa mwaka.
4. Je, nikikadiria pungufu nitatozwa faini?
Ikiwa makadirio yako ni pungufu sana kuliko mapato halisi na unashindwa kueleza sababu, unaweza kutozwa adhabu ya kodi baada ya ukaguzi wa TRA.
5. Naweza kufanya makadirio mara ngapi kwa mwaka?
Kwa kawaida ni mara moja kwa mwaka wa fedha, lakini unaweza kurekebisha ikiwa kuna mabadiliko makubwa katika biashara yako.
6. Je, biashara mpya inatakiwa kufanya makadirio?
Ndio. Hata kama umeanza biashara hivi karibuni, unatakiwa kukadiria mapato yako kwa mwaka husika.
