Magonjwa ya zinaa (STIs/STDs) ni maambukizi yanayoambukizwa kwa njia ya kujamiiana bila kinga, na yanaweza kuathiri mfumo wa uzazi wa mwanamke kwa kiasi kikubwa. Mara nyingi, wanawake hupata dalili zisizo wazi au hawapati dalili kabisa, jambo linaloweza kuchelewesha matibabu na kusababisha madhara ya muda mrefu kama utasa, maambukizi ya nyonga, na hata saratani ya shingo ya kizazi.
Kwa Nini Wanawake Wako Katika Hatari Zaidi?
Wanawake wako katika hatari kubwa zaidi ya:
Kuambukizwa kwa urahisi kutokana na muundo wa viungo vya uzazi
Kutoonyesha dalili mapema
Kupata madhara ya muda mrefu kama utasa, mimba nje ya mfuko wa uzazi, na saratani
Dalili Kuu za Magonjwa ya Zinaa kwa Wanawake
1. Kutokwa na Uchafu Usio wa Kawaida Ukeni
Rangi ya kijani, njano, au kahawia
Harufu mbaya inayofanana na samaki waliovunda
Uchafu mzito au mzito kupita kawaida
2. Maumivu Wakati wa Kujamiiana
Maumivu ya ndani ya uke au tumbo la chini
Maumivu huweza kuambatana na kuvuja damu baada ya tendo la ndoa
3. Maumivu au Kuchoma Wakati wa Kukojoa
Dalili ya wazi ya maambukizi kwenye njia ya mkojo au uke
Huweza kuwa ishara ya kisonono au chlamydia
4. Kuwashwa na Kulegea kwa Ngozi Sehemu za Siri
Kuwashwa kwenye midomo ya uke au ndani
Ngozi kupasuka au kupata vipele
5. Vidonda, Dende au Vipele Sehemu za Siri
Vidonda visivyo na maumivu (kaswende)
Vipele au vipele vinavyowasha (herpes)
Dende (kaswende au HPV)
6. Kuvimba kwa Maeneo ya Siri
Uke, vulva au sehemu za ndani ya uke hufura kutokana na uvimbe au usaha
7. Kutokwa Damu Kati ya Hedhi
Hali hii si ya kawaida na inaweza kuwa ishara ya maambukizi kwenye mlango wa kizazi
8. Maumivu ya Tumbo la Chini (Pelvic Pain)
Maumivu haya huweza kuwa ya muda mrefu au ya ghafla
Huashiria maambukizi kwenye mji wa mimba (PID)
9. Homa, Uchovu na Kichefuchefu
Hasa kwa magonjwa ya virusi kama hepatitis au HIV
Mwili huonyesha ishara za jumla za kupambana na maambukizi
10. Kuvuja Damu Baada ya Tendo la Ndoa
Hali isiyo ya kawaida, huweza kuashiria kaswende au saratani ya mlango wa kizazi
Aina za Magonjwa ya Zinaa Yanaowapata Wanawake Sana
Chlamydia
Husababisha maumivu ya tumbo la chini, uchafu na maumivu ya kukojoa.Kisonono (Gonorrhea)
Uchafu wenye harufu mbaya, kuungua mkojo, na kutokwa damu isiyo ya kawaida.Kaswende (Syphilis)
Vidonda visivyo na maumivu, vipele mwilini, na matatizo ya neva ikiwa haitatibiwa.Herpes Simplex Virus (HSV)
Malengelenge yanayouma au kuwasha kwenye uke au maeneo ya karibu.HPV (Human Papilloma Virus)
Vinyama vya kwenye uke au shingo ya kizazi – baadhi ya aina husababisha saratani.Trichomoniasis
Uchafu wa kijani au njano, harufu mbaya, na kuwasha sana.HIV/AIDS
Kupungua uzito, homa za mara kwa mara, maambukizi ya kurudia.Hepatitis B/C
Homa, maumivu ya tumbo la juu, ngozi kuwa ya njano.
Matokeo ya Magonjwa ya Zinaa Yakiwa Hayatatibiwa Mapema
Utasa (Infertility)
Mimba nje ya mfuko wa uzazi
Maambukizi sugu ya nyonga (PID)
Saratani ya shingo ya kizazi
Maambukizi kwa mtoto wakati wa kujifungua
Maambukizi ya damu (sepsis)
Nini Cha Kufanya Unaposhuku Maambukizi?
Nenda hospitali mapema kwa vipimo
Epuka kufanya ngono mpaka utakapopona
Tumia dawa kama ulivyoelekezwa na daktari
Mjulie mpenzi wako hali yako na mshauri apime pia
Tumia kinga (kondomu) kila unapofanya ngono
Jinsi ya Kujikinga na Magonjwa ya Zinaa
Tumia kondomu kila mara
Epuka kuwa na wapenzi wengi
Pima mara kwa mara hata kama huna dalili
Epuka kushiriki ngono wakati wa hedhi au ukiwa na vidonda
Pata chanjo ya HPV na hepatitis B
Maswali Yaulizwayo Mara kwa Mara (FAQs)
Je, mwanamke anaweza kuwa na ugonjwa wa zinaa bila kuonyesha dalili?
Ndiyo. Wanawake wengi hupata maambukizi ya zinaa bila dalili, jambo linaloweza kuchelewesha matibabu.
Ni ugonjwa gani wa zinaa huathiri sana wanawake bila dalili?
Chlamydia na HPV huathiri wanawake wengi bila kuonyesha dalili mapema.
Je, kutokwa na uchafu ukeni ni dalili ya STI?
Ndiyo. Ikiwa uchafu una rangi au harufu isiyo ya kawaida, unaweza kuwa dalili ya STI.
Mwanamke anaweza kupata STI kwa njia gani zaidi?
Kupitia ngono ya uke, mdomo au haja kubwa bila kinga na kugusa majimaji ya mwili yaliyoambukizwa.
Ni vipimo gani vinahitajika kugundua magonjwa ya zinaa kwa wanawake?
Vipimo vya damu, mkojo, swab ya uke au shingo ya kizazi, na DNA (PCR).
STIs zinaweza kuathiri uwezo wa kupata mtoto?
Ndiyo. Magonjwa kama chlamydia na kisonono huweza kusababisha utasa.
Ni lini ni sahihi kwa mwanamke kupima magonjwa ya zinaa?
Baada ya kufanya ngono bila kinga, kubadilisha mpenzi, au kuonyesha dalili yoyote.
Je, STIs zinaweza kumwathiri mtoto wakati wa ujauzito?
Ndiyo. Baadhi ya STIs huambukizwa kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto wakati wa kujifungua.
Je, STIs zinaweza kutibika?
Ndiyo. STIs za bakteria kama kaswende na kisonono hutibika kwa dawa. Za virusi hudhibitiwa lakini si rahisi kupona kabisa.
Nawezaje kujua kama mpenzi wangu ana STI?
Wengi hawaonyeshi dalili. Njia bora ni wote kupima kabla ya kushiriki ngono.
