Tumbaku ni moja ya mazao muhimu ya biashara nchini Tanzania, ikichangia kwa kiasi kikubwa katika pato la taifa na mapato ya wakulima. Katika miaka ya hivi karibuni, kumekuwa na mabadiliko makubwa katika bei ya tumbaku, jambo ambalo limeathiri uzalishaji na mauzo ya zao hili.
Mabadiliko ya Bei ya Tumbaku
Katika kipindi cha miaka michache iliyopita, bei ya tumbaku imepanda kwa kiasi kikubwa. Kwa mfano, bei ya tumbaku iliongezeka kutoka wastani wa Dola za Marekani 1.4 kwa kilo hadi Dola 2.4 kwa kilo. Ongezeko hili la bei limechochewa na juhudi za serikali za kuvutia wawekezaji na kuboresha mazingira ya uzalishaji.
Mchanganuo wa Bei za Tumbaku
Hapa chini ni jedwali linaloonyesha mabadiliko ya bei ya tumbaku katika kipindi cha miezi kadhaa:
| Tarehe | Bei (Dola za Marekani) | Bei (Shilingi za Tanzania) |
|---|---|---|
| Agosti 2024 | 2.44 | 6,100 |
| Julai 2024 | 2.00 | 5,000 |
| Juni 2024 | 1.85 | 4,625 |
| Mei 2024 | 1.90 | 4,750 |
Uzalishaji na Mauzo ya Tumbaku
Ongezeko la bei limeenda sambamba na kuongezeka kwa uzalishaji wa tumbaku nchini. Kwa mujibu wa taarifa, uzalishaji wa tumbaku umeongezeka kutoka wastani wa tani 50,000 hadi tani 122,000 kwa mwaka. Hili limeiwezesha Tanzania kushika nafasi ya pili barani Afrika kwa uzalishaji wa tumbaku, nyuma ya Zimbabwe.
Katika upande wa mauzo ya nje, thamani ya mauzo ya tumbaku imefikia Dola za Marekani milioni 438.5, zaidi ya mara mbili ya mwaka uliopita. Hii inaonyesha kuwa tumbaku sasa ni zao linaloongoza kwa kuingiza mapato ya kigeni, likipita kahawa na korosho.
Malengo ya Baadaye
Serikali imeweka malengo makubwa ya kuongeza uzalishaji wa tumbaku hadi tani 200,000 kwa msimu wa 2024/25 na tani 300,000 kwa msimu wa 2025/26. Lengo hili linaambatana na matarajio ya kuongeza mapato ya mauzo ya nje hadi kufikia kati ya Dola za Marekani milioni 600 na 700 kwa mwaka.
Soma Hii: Mikoa inayolima Tumbaku Tanzania
Changamoto na Fursa
Pamoja na mafanikio haya, bado kuna changamoto zinazowakabili wakulima wa tumbaku, ikiwa ni pamoja na upatikanaji wa pembejeo kwa wakati na mabadiliko ya hali ya hewa. Hata hivyo, ongezeko la bei na juhudi za serikali za kuboresha sekta hii zinatoa fursa kwa wakulima kuongeza uzalishaji na kunufaika zaidi na zao hili.
