Kijiti cha uzazi wa mpango ni moja ya njia za kuaminika zaidi katika kuzuia mimba. Hata hivyo, baadhi ya wanawake hujiuliza, “Je, inawezekana kupata mimba nikiwa na kijiti?” Swali hili ni la msingi, hasa kwa wale waliowahi kupata dalili za ujauzito au waliosikia visa vya mimba zisizotarajiwa wakati wa kutumia njia hii.
Kijiti cha Uzazi wa Mpango ni Nini?
Kijiti ni kifaa kidogo (kama toothpick) kinachowekwa chini ya ngozi ya mkono na hutoa homoni ya progestin, inayozuia mimba kwa:
Kusitisha utoaji wa yai (ovulation)
Kufanya ute wa shingo ya kizazi kuwa mzito ili mbegu zisipite
Kuzuia kujiandaa kwa mji wa mimba kupokea yai lililorutubishwa
Ufanisi wa Kijiti Katika Kuzuia Mimba
Kijiti kina uwezo wa kuzuia mimba kwa zaidi ya 99%, ikiwa ni mojawapo ya njia bora kabisa za uzazi wa mpango. Hii ina maana kwamba kati ya wanawake 1000 wanaotumia kijiti kwa mwaka mmoja, ni wachache sana (chini ya 1) wanaweza kupata mimba.
Hata hivyo, hakuna njia ya kuzuia mimba iliyo na ufanisi wa asilimia 100, isipokuwa kutofanya tendo la ndoa kabisa.
Je, Unaweza Kupata Mimba Ukiwa na Kijiti?
Ndiyo, lakini ni nadra sana. Hali hii huweza kutokea kwa sababu zifuatazo:
1. Kijiti kiliwekwa vibaya
Ikiwa kijiti hakikufungwa vizuri au kilishindikana kufunguliwa, hakitafanya kazi kikamilifu.
2. Kijiti kilisha muda wake wa kufanya kazi
Kijiti huisha nguvu baada ya miaka 3 au 5 kutegemea aina yake. Ukikikalia muda mrefu bila kukibadilisha, ufanisi hupungua.
3. Dawa zingine zinapunguza nguvu ya kijiti
Baadhi ya dawa kama za kifafa, kifua kikuu, na baadhi ya ARVs hupunguza ufanisi wa kijiti.
4. Uzito mkubwa wa mwili
Wanawake wenye uzito mkubwa sana wanaweza kuwa na kiwango kidogo cha homoni mwilini kutoka kwa kijiti, hivyo kupunguza ufanisi wake.
5. Mabadiliko ya homoni binafsi
Kwa nadra sana, mwili wa mwanamke huweza “kushindana” na homoni za kijiti na kusababisha ovulation iendelee.
Dalili za Mimba Ukiwa na Kijiti
Dalili ni zile zile za ujauzito wa kawaida, zikiwemo:
Kukosa hedhi au kubadilika kwa mzunguko wa hedhi
Kichefuchefu au kutapika
Uchovu usio wa kawaida
Maumivu ya matiti
Kukojoa mara kwa mara
Maumivu ya tumbo la chini
Iwapo unapata dalili hizi na una kijiti, ni muhimu kupima ujauzito mara moja.
Hatua za Kuchukua Ukihisi Umepata Mimba Ukiwa na Kijiti
Pima ujauzito – Tumia kipimo cha nyumbani au tembelea kliniki.
Wasiliana na mtoa huduma ya afya – Ikiwa una mimba, kijiti kitaondolewa ili kuepuka matatizo.
Tathmini upya njia ya uzazi wa mpango – Pengine njia nyingine itakufaa zaidi kwa mazingira yako ya kiafya au kitabia.
Je, Mimba Iliyotungwa Wakati wa Kijiti Ina Madhara?
Kwa kawaida, mimba iliyotungwa ukiwa na kijiti haiathiriwi moja kwa moja na kijiti, lakini kuna hatari ya mimba kutunga nje ya mfuko wa uzazi (ectopic pregnancy). Hii ni hali hatari na inahitaji matibabu ya haraka.
Njia za Kuepuka Kushika Mimba Ukiwa na Kijiti
Hakikisha kijiti kimewekwa na mtaalamu aliyehitimu
Fuatilia tarehe ya mwisho ya ufanisi wa kijiti (andika kwenye simu au daftari)
Epuka matumizi ya dawa bila ushauri wa daktari
Pima kijiti mara kwa mara kuhakikisha bado kiko mahali pake
Soma Hii : Faida na madhara ya kijiti Cha Uzazi wa Mpango
Maswali Yaulizwayo Mara kwa Mara (FAQs)
1. Je, mimba inaweza kutungwa mara tu baada ya kijiti kushindwa?
Ndiyo. Ikiwa kijiti kimeisha muda wake au kimeshindwa, mimba inaweza kutungwa haraka kama kuna tendo la ndoa.
2. Je, ninaweza kutumia njia nyingine ya uzazi wa mpango pamoja na kijiti?
Ndiyo. Unaweza kutumia kondomu kwa ulinzi wa ziada dhidi ya mimba na magonjwa ya zinaa.
3. Nifanye nini nikihisi kijiti kimesogea au hakipo?
Tembelea kliniki au hospitali ukapimwe na uhakikishe kijiti bado kipo na kinafanya kazi.
4. Je, ninaweza kupata mimba mara tu baada ya kutoa kijiti?
Ndiyo. Rutuba hurudi haraka baada ya kukiondoa.
5. Je, nitajua lini kijiti kimeisha muda wake?
Wakati wa kufunga, utapewa tarehe ya mwisho ya ufanisi. Hakikisha unaikumbuka au kuiandika.
6. Je, kuwa na mimba wakati wa kijiti ni hatari?
Inaweza kuwa hatari ikiwa ni mimba ya nje ya mfuko wa uzazi. Tafuta matibabu mapema.
7. Kijiti kikishindwa, kuna njia ya haraka kuzuia mimba?
Ndiyo. Unaweza kutumia vidonge vya dharura (emergency contraceptives) ndani ya masaa 72 baada ya tendo la ndoa.
8. Je, nitatambua vipi kama homoni za kijiti hazifanyi kazi?
Kwa kawaida ni vigumu kujua bila kupima damu au kuona dalili kama kupata mimba au ovulation.
9. Je, ninaweza kupata mimba bila kuona hedhi nikiwa na kijiti?
Ndiyo, ingawa hedhi haionekani, ovulation inaweza kutokea kwa nadra sana.
10. Je, ninaweza kubadilisha kijiti kabla muda wake kuisha?
Ndiyo. Unaweza kukiondoa muda wowote kama hutaki tena au unahisi hakifai kwako.
