Ugonjwa wa Kichaa cha Mbwa (Rabies) ni hatari sana kwa binadamu na wanyama wengine. Mbwa aliyeambukizwa virusi vya kichaa cha mbwa hubadilika tabia zake mara moja, na mara nyingi dalili hizi huchukua siku chache hadi wiki kuonekana baada ya maambukizi. Kutambua tabia hizi mapema ni muhimu sana kwa ajili ya kuepuka hatari ya kuumwa na kuambukizwa.
Tabia Kuu za Mbwa Mwenye Kichaa
Hasira isiyo ya kawaida
Mbwa aliye na kichaa anaweza kuwa na hasira ya ghafla, kushambulia watu au wanyama bila sababu.Kukosa hofu
Mbwa kawaida hupata hofu pale anapokutana na watu au wanyama wengine. Lakini mbwa mwenye kichaa mara nyingi hakuwa na hofu na unaweza kushambulia kwa urahisi.Kutokuwa na hamu ya kula
Mbwa mwenye kichaa mara nyingi hupoteza hamu ya kula na kunywa.Kuibuka kwa mate mengi
Mbwa mwenye kichaa mara nyingi hutokwa na mate kwa wingi.Kutokuwa na amani (hyperactivity)
Mbwa anaweza kuwa na mizunguko isiyo ya kawaida, kuruka, na kutokuwa na utulivu.Kukaribia au kugusa vitu kwa mkono/mkia wa mlango
Hii ni tabia ya kawaida kabla ya kushambulia, ambapo mbwa hufanya vitendo visivyo vya kawaida.Kukosa usawa wa mwili
Baada ya kuambukizwa, mbwa anaweza kushindwa kudhibiti misuli yake, na kuonekana kama ana “kupoteza nguvu”.Kuwashwa na mwanga au sauti
Mbwa mwenye kichaa mara nyingine huchanganyikiwa na kuepuka mwanga au sauti, hali inayotokana na ushawishi wa virusi kwenye mfumo wa neva.Kuibuka kwa degedege (seizures)
Seizures ni dalili ya hatari na mara nyingi huashiria hatua ya mwisho ya ugonjwa.
Hatua za Kuzuia Hatari
Epuka kuwasiliana na mbwa au wanyama wasiojulikana.
Hakikisha mbwa wako wamepata chanjo ya kichaa cha mbwa mara kwa mara.
Kila mtoto afundishwe jinsi ya kujilinda na mbwa.
Ikiwa umekuwamo karibu na mbwa mwenye tabia zisizo za kawaida, tafuta haraka huduma ya afya iwapo umekwaruzwa au kung’atwa.
Maswali na Majibu (FAQs)
1. Mbwa aliye na kichaa ana tabia gani?
Mbwa mwenye kichaa anaweza kushambulia bila sababu, kutokwa na mate mengi, kupoteza hamu ya kula, na kuwa na hyperactivity.
2. Mbwa mwenye kichaa anaonekana aje?
Anaweza kuibuka bila amani, kukosa hofu, kuruka mara kwa mara, na kushambulia wanyama au watu.
3. Je, tabia hizi hutokea mara moja baada ya kuambukizwa?
Hapana, mara nyingi hutokea baada ya wiki kadhaa kuambukizwa. Hii inategemea umbali wa kuumwa na kasi ya kuenea kwa virusi.
4. Ni tabia zipi hatari zaidi?
Shambulizi bila sababu, degedege, na kukosa kudhibiti misuli ni hatari kubwa.
5. Mbwa ana hyperactivity ni ishara ya nini?
Ni ishara ya virusi vya kichaa kushambulia mfumo wa neva, hali inayosababisha kukosa utulivu.
6. Je, mbwa aliye na kichaa anaweza kuambukiza binadamu?
Ndiyo, mara moja baada ya kuumwa au kukwaruzwa, virusi vinaweza kuenea.
7. Ni hatua gani za haraka kufuata iwapo mbwa anashukiwa kuwa na kichaa?
Epuka kuwasiliana naye, hakikisha hakuna mtu aliye karibu kuumwa, na toa taarifa kwa mamlaka husika.
8. Je, kila mbwa mwenye hasira ana kichaa?
Hapana, hasira inaweza kuwa kutokana na sababu nyingine, lakini ni ishara inayoweza kuashiria kichaa.
9. Mbwa wenye tabia zisizo za kawaida wanaonekana aje?
Wanaweza kuonekana kushambulia, kutokwa na mate, kupoteza hamu ya kula, au kuwa na hyperactivity.
10. Je, kuchomwa chanjo ya mbwa kunazuia tabia hizi?
Ndiyo, chanjo ya mbwa huzuia virusi kusambaa na kuathiri tabia za mbwa.
