Kitovu cha mtoto mchanga ni sehemu nyeti inayohitaji uangalizi maalum baada ya kuzaliwa. Kwa kawaida, kitovu hukauka na kuanguka ndani ya siku 7 hadi 21 baada ya kuzaliwa. Hata hivyo, wakati mwingine huweza kuanza kutoa maji, uteute au majimaji ya ajabu, hali inayowatia hofu wazazi wengi. Hili linaweza kuwa jambo la kawaida au ishara ya tatizo linalohitaji matibabu ya haraka.
Sababu za Kitovu cha Mtoto Mchanga Kutoa Maji
1. Granuloma ya Kitovu (Umbilical Granuloma)
Hii ni moja ya sababu maarufu. Baada ya kitovu kuanguka, uvimbe mdogo mwekundu au wa pinki hujitokeza na kutoa majimaji. Granuloma si maambukizi, lakini inaweza kuchangia unyevu usio wa kawaida.
2. Maambukizi ya Kitovu (Omphalitis)
Hii ni hali hatari ambapo bakteria huingia kwenye sehemu ya kitovu. Huambatana na:
Kutokwa na maji yenye harufu mbaya
Uteute wa manjano au kijani
Wekundu, uvimbe, na joto sehemu ya kitovu
Mtoto kuwa na homa au kulia sana
3. Kitovu Kukosa Kukauka Vizuri
Ikiwa kitovu hakikaushwi vizuri, au kinabanwa na nepi au nguo zenye unyevunyevu, kinaweza kuwa na unyevu muda mrefu na kutoa maji kama kinga ya mwili inajaribu kupambana na bakteria.
4. Kutoa Maji Kama Dalili ya Fistula
Katika hali nadra sana, maji yanaweza kuwa ishara ya kiunganishi kisicho cha kawaida kati ya kitovu na mfumo wa ndani wa mwili kama kibofu cha mkojo. Hii huitwa urachal fistula – na huhitaji uchunguzi maalum wa daktari.
Tiba ya Kitovu Kinachotoa Maji
Huduma ya Kwanza Nyumbani (ikiwa hakuna dalili ya maambukizi):
Kausha eneo hilo vizuri: Tumia pamba safi au gauze na maji ya kawaida au spiriti kama ulivyoelekezwa.
Usitumie mafuta au dawa za kienyeji: Hii inaweza kuongeza maambukizi.
Epuka kulifunga kitovu: Wacha likae wazi na lisiwe chini ya nepi.
Fuata ratiba ya usafi wa kitovu kila siku.
Muone Daktari Mara Moja Ikiwa:
Maji yanatoka kwa wingi au mfululizo
Kuna harufu mbaya, usaha, au wekundu unaosambaa
Mtoto ana dalili za homa au kulia kwa maumivu
Kuna uvimbe au kitu kisicho kawaida kinachojitokeza kwenye kitovu
Matibabu Yaweza Kujumuisha:
Dawa ya kuua bakteria (antibiotics) – endapo kuna maambukizi
Silver nitrate – kwa kutibu granuloma (husababisha kukauka)
Uchunguzi wa ndani – kama daktari atashuku fistula au matatizo mengine ya ndani
Jinsi ya Kuzuia Kitovu Kutoa Maji
Safisha kitovu kwa uangalifu kila siku kwa kutumia spiriti au maji safi (kulingana na maelekezo ya hospitali)
Vaisha nepi chini ya kitovu ili lisibanwe
Usimwoge mtoto kwa kumzamisha hadi kitovu kitoe na kipone
Epuka kugusa au kuvuta kifundo cha kitovu
Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara (FAQs)
1. Kitovu kinatoa maji lakini mtoto hana homa, nifanyeje?
Ikiwa maji yanatoka kidogo na hakuna dalili nyingine, unaweza kuanza na usafi wa mara kwa mara na uangalizi wa karibu. Ikiwa hali itaendelea kwa siku 2–3 au kuzidi, muone daktari.
2. Je, maji kutoka kitovuni ni kawaida?
Kidogo sana, mara baada ya kitovu kuanguka, inaweza kuwa kawaida. Lakini maji mengi au yenye harufu si ya kawaida – inahitaji uchunguzi.
3. Nitatambuaje kama ni granuloma?
Ni uvimbe mdogo wa pinki unaobaki baada ya kitovu kuanguka, unaotoa majimaji au uteute, lakini hauna harufu mbaya wala wekundu wa ngozi karibu.
4. Naweza kutumia dawa za kienyeji au asili?
Hapana. Kitovu ni sehemu ya wazi iliyo na muunganiko wa ndani. Dawa za kienyeji zinaweza kuongeza maambukizi na kuathiri mtoto. Tumia dawa zilizothibitishwa tu na wataalamu wa afya.
5. Hali hii huisha baada ya muda gani?
Ikiwa ni granuloma isiyoambatana na maambukizi, huweza kuisha ndani ya wiki moja hadi mbili baada ya tiba sahihi. Lakini hali yoyote inayodumu zaidi ya wiki au kuonekana kuzidi, ni lazima daktari aione.
