Mimba kutunga kwenye mrija wa uzazi (Fallopian tube) ni aina ya mimba ya nje ya mfuko wa uzazi inayoitwa ectopic pregnancy. Hali hii hutokea pale ambapo yai lililorutubishwa linashindwa kufika katika mfuko wa uzazi na badala yake linajipandikiza katika mrija wa uzazi. Kwa kuwa mirija hii si mahali sahihi pa ukuaji wa mimba, hali hiyo huwa hatari kwa maisha ya mwanamke na huhitaji matibabu ya haraka.
Mchakato wa Kawaida wa Kutunga Mimba
Kwa kawaida, mimba huanza wakati yai la mwanamke linaporutubishwa na mbegu ya mwanaume ndani ya mrija wa uzazi. Yai hilo husafirishwa hadi ndani ya mfuko wa uzazi ambako linajipandikiza na kuanza kukua. Lakini wakati mwingine, yai hilo linashindwa kusafiri na kujipandikiza ndani ya mrija — hivyo kutunga mimba ya mrijani.
Chanzo cha Mimba Kutunga Kwenye Mrija
Maambukizi ya nyonga (PID) yanayosababisha uharibifu wa mirija ya uzazi
Uvimbe au kovu kwenye mirija kutokana na upasuaji au magonjwa ya awali
Uzazi kwa njia ya upandikizaji (IVF)
Mimba ya awali ya nje ya mfuko wa uzazi
Matumizi ya sigara
Matatizo ya kimaumbile ya mirija ya uzazi
Endometriosis
Matumizi ya spirali (IUD) (kawaida hupunguza uwezekano wa mimba lakini mimba ikitokea, mara nyingine hutunga nje ya kizazi)
Dalili za Mimba Kutunga Kwenye Mrija
Maumivu makali ya upande mmoja wa tumbo
Kutokwa na damu ukeni isiyo ya kawaida
Maumivu ya bega (dalili ya hatari ya kuvuja damu ndani ya mwili)
Kizunguzungu au kupoteza fahamu
Maumivu wakati wa kukojoa au kujisaidia
Dalili za mimba ya kawaida kama kutopata hedhi, kichefuchefu, maumivu ya matiti
Madhara ya Mimba ya Mrijani Ikiwa Haitatibiwa
Kupasuka kwa mrija wa uzazi
Kupoteza damu nyingi
Mshtuko wa mwili (shock)
Kifo
Uharibifu wa uwezo wa kushika mimba siku zijazo
Uchunguzi wa Mimba ya Mrijani
Ultrasound ya uke (Transvaginal scan) – Husaidia kuona kama mimba ipo ndani au nje ya mfuko wa uzazi.
Kipimo cha damu cha hCG – Huchunguza kiwango cha homoni za ujauzito.
Laparoscopy – Upasuaji mdogo wa uchunguzi ili kuona eneo lililotungwa mimba.
Tiba ya Mimba Iliyotunga Kwenye Mrija
1. Matibabu kwa Dawa
Methotrexate hutumika kuyeyusha mimba ikiwa haijapasuka na hali ya mgonjwa ni thabiti.
Hii huzuia ukuaji wa seli za mimba, na husaidia mwili kuondoa mimba taratibu.
2. Upasuaji
Ikiwa mrija umepasuka au kuna dalili za hatari, daktari atafanya upasuaji wa dharura kuondoa mimba na wakati mwingine mrija mzima.
Baada ya Tiba: Je Unaweza Kushika Mimba Tena?
Ndiyo, wanawake wengi wana uwezo wa kushika mimba baada ya kutibiwa mimba ya nje ya kizazi, hasa kama mrija mmoja haujaharibika. Lakini wanaweza kuwa na hatari kubwa ya kupata mimba nyingine ya mrijani.
Njia za Kujikinga na Mimba ya Mrijani
Tibu maambukizi ya nyonga mapema
Epuka kuvuta sigara
Zingatia usafi wa njia ya uzazi
Epuka kujamiiana bila kinga na watu wengi
Tumia uzazi wa mpango kwa ushauri wa daktari
Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara (FAQs)
Je, mimba ya mrijani inaweza kufika hadi kuzaliwa?
Hapana. Mimba ya mrijani haiwezi kukua hadi kufikia hatua ya kuzaliwa, na ni hatari ikiwa haitatolewa mapema.
Je, inawezekana kuzuia mimba ya mrijani?
Unaweza kupunguza hatari kwa kutibu maambukizi ya nyonga mapema, kutumia kinga, na kuepuka uvutaji sigara.
Je, nitashika mimba tena baada ya mimba ya mrijani?
Ndiyo, lakini unahitaji uangalizi wa karibu na daktari kwani hatari ya kurudia ipo.
Mimba ya mrijani inaonekana kwenye kipimo cha ujauzito cha nyumbani?
Ndiyo, lakini haitakuonesha kama mimba imetunga kwenye mrija. Ni lazima ufanyiwe ultrasound hospitalini.
Je, mimba ya mrijani huhitaji upasuaji kila mara?
La hasha. Mimba ikiwa bado changa na haijasababisha madhara, dawa kama methotrexate inaweza kutumika badala ya upasuaji.
