Katika jamii nyingi za Kiafrika na hata kwingineko, majivu yamekuwa yakitumiwa kama sehemu ya tiba mbadala au imani za kimila. Watu wengine huamini kuwa kunywa majivu kunaweza kutibu maradhi fulani, kutoa mikosi, au hata kusafisha mwili kiroho. Lakini je, ni salama kunywa majivu? Je, kuna madhara ya kiafya yanayoweza kutokea? Makala hii itakuchambulia kwa kina kuhusu:
Majivu ni Nini?
Majivu ni mabaki ya vitu vilivyowaka moto – vinaweza kuwa kuni, karatasi, mimea au hata ngozi ya wanyama. Majivu haya mara nyingi huwa na kemikali kama kaboni, chumvi za madini, metali nzito na wakati mwingine sumu kama arseniki au risasi, kulingana na kilichochomwa.
Kwa Nini Watu Hunywa Majivu?
Wengine huamini kuwa majivu yanaweza:
Kutibu magonjwa ya tumbo
Kutoa sumu mwilini
Kusafisha damu
Kutoa mapepo au mikosi
Kuzalisha nguvu za kiroho
Imani hizi ni za jadi na hazijaungwa mkono na sayansi ya kisasa ya tiba.
Madhara ya Kunywa Majivu Kwa Afya
Kunywa majivu, hasa bila kujua yaliyomo, kunaweza kusababisha madhara makubwa kiafya. Yafuatayo ni baadhi ya madhara ya moja kwa moja na ya muda mrefu:
1. Kuungua kwa njia ya chakula (mouth, throat, tumbo)
Majivu yana kemikali kali za alkali (alkaline compounds) ambazo zinaweza kuchoma koo, umio na tumbo.
2. Vidonda vya tumbo (ulcers)
Majivu yanaweza kusababisha maumivu ya tumbo makali na hata vidonda kutokana na ukakasi wake.
3. Sumukuvu ya metali nzito (heavy metal poisoning)
Majivu kutoka kwa vitu kama plastiki, karatasi zenye wino, au takataka nyingine huwa na risasi, zebaki, arseniki ambazo ni sumu kwa mwili.
4. Uharibifu wa figo na ini
Figo na ini ni viungo vinavyosafisha sumu mwilini. Sumu kutoka kwenye majivu inaweza kuvishambulia moja kwa moja.
5. Kuharibu mfumo wa mmeng’enyo wa chakula
Majivu yanaweza kubadilisha pH ya tumbo na kuua bakteria wazuri wa kumeng’enya chakula, hali ambayo huathiri mmeng’enyo wa chakula.
6. Hatari kwa watoto na wajawazito
Kwa watoto, kunywa majivu kunaweza kusababisha upungufu wa damu, madhara ya neva, au hata kifo. Kwa wajawazito, huongeza hatari ya mimba kuharibika au mtoto kuzaliwa na kasoro.
7. Hatari ya kansa
Kulingana na kilichochomwa, baadhi ya majivu huweza kuwa na kemikali zinazochochea kansa (carcinogens).
8. Maambukizi ya bakteria na vimelea
Majivu machafu yanaweza kuwa na vijidudu vinavyosababisha magonjwa kama kipindupindu, homa ya matumbo, na minyoo.
Ushauri wa Wataalamu wa Afya
Wataalamu wengi wa afya wanapinga vikali tabia ya kunywa majivu kwa sababu:
Hakuna uthibitisho wa kisayansi kwamba majivu yana faida yoyote kwa mwili wa binadamu kwa kunywa.
Majivu ni bidhaa ya taka na si chakula wala dawa.
Kuna njia nyingi salama na zilizothibitishwa za kutibu au kusafisha mwili.
“Kunywa majivu ni sawa na kujitia sumu kimyakimya. Huwezi kujua ni kemikali gani zipo humo.” — Daktari wa Tiba Asilia, Dar es Salaam
Mbadala Salama wa Tiba Asilia
Kama lengo lako ni kujisafisha mwili au kuondoa sumu, njia bora zaidi ni:
Kunywa maji mengi safi
Kula vyakula vyenye nyuzinyuzi kama mboga za majani na matunda
Kutumia mimea asilia kama mchaichai, tangawizi, na bizari (turmeric)
Kufanya mazoezi
Kupata ushauri wa daktari wa tiba mbadala aliyesajiliwa
Soma : Jinsi ya kutumia chumvi ya mawe kwenye biashara
Maswali Yaulizwayo Mara kwa Mara (FAQs)
Je, kuna majivu salama kunywa?
Hapana. Hakuna majivu yaliyo salama kunywa kwa binadamu. Hata kama chanzo chake ni asili, bado yanaweza kuwa hatari.
Kwa nini mababu walikuwa wakitumia majivu?
Kwa wakati huo, haikuwa na elimu ya kisasa ya afya. Walitegemea uzoefu, mila na imani. Lakini leo tuna maarifa zaidi.
Nimewahi kunywa majivu na sikupata madhara, ina maana ni salama?
La hasha. Madhara mengine hujitokeza baadaye. Kunywa mara moja bila kuona madhara haimaanishi ni salama.
Naweza kutumia majivu kwa matumizi mengine?
Ndiyo. Majivu yanaweza kutumika kwa kilimo, kusafishia, au kama mbolea — lakini si kwa kunywa.
Ni nini nifanye ikiwa tayari nimeshawahi kunywa majivu?
Muone daktari mapema. Pia fanya uchunguzi wa ini, figo, na mfumo wa mmeng’enyo.
