Kutoka kwa usaha ukeni ni moja ya matatizo ya kiafya yanayowakumba wanawake wengi, lakini kwa bahati mbaya wengi huona aibu kulizungumzia au hata kutafuta msaada wa kitaalamu. Usaha kutoka ukeni mara nyingi ni dalili ya uwepo wa maambukizi ya ndani ambayo yanahitaji matibabu sahihi na ya haraka.
Sababu za Kutoka Usaha Ukeni
Maambukizi ya Fangasi (Candida)
Huambatana na ute mzito mweupe au mweupe kama jibini, ambao wakati mwingine huweza kuchukuliwa kama usaha.
Hupatikana kwa sababu ya mabadiliko ya homoni, matumizi ya antibiotiki, au usafi hafifu wa uke.
Bacterial Vaginosis (BV)
Husababishwa na mabadiliko ya bakteria wa kawaida wa ukeni.
Hutoa ute unaonuka kama samaki na wakati mwingine unaonekana kama usaha.
Gonorrhea na Chlamydia
Magonjwa ya zinaa ambayo husababisha usaha ukeni wa rangi ya kijani au njano.
Huambatana na maumivu ya tumbo la chini na maumivu wakati wa kukojoa au tendo la ndoa.
Trichomoniasis
Maambukizi ya protozoa yanayosababisha usaha wa njano au kijani wenye harufu mbaya.
Huambukizwa kupitia ngono isiyo salama.
Cervicitis (Uvuvimbe wa mlango wa kizazi)
Husababisha kutokwa na usaha ukeni kutokana na maambukizi ya bakteria au virusi.
PID – Pelvic Inflammatory Disease
Hali inayotokea pale maambukizi yanaposambaa hadi kwenye via vya uzazi vya ndani.
Inaweza kusababisha usaha mzito kutoka ukeni, homa, na maumivu makali.
Dalili Zinazoambatana na Kutoka Usaha Ukeni
Uwepo wa ute mzito au usaha ukeni
Harufu kali isiyo ya kawaida
Kuwashwa na muwasho ukeni
Maumivu ya nyonga au chini ya tumbo
Maumivu wakati wa tendo la ndoa
Maumivu au kuchoma wakati wa kukojoa
Homa au baridi yabisi katika hali kali
Dawa za Kutibu Kutoka Usaha Ukeni
1. Antibiotics (Kutokana na Daktari)
Zinatumika kutibu maambukizi ya bakteria kama BV, gonorrhea, na PID:
Metronidazole (Flagyl) – Hupatikana kwa vidonge au krimu kwa ajili ya BV na Trichomoniasis.
Ciprofloxacin / Ceftriaxone – Hufaa kwa gonorrhea na maambukizi makali ya bakteria.
Azithromycin / Doxycycline – Kwa maambukizi ya chlamydia.
2. Antifungal (Kwa Maambukizi ya Fangasi)
Fluconazole – Dawa ya kunywa kutibu fangasi ya uke.
Clotrimazole / Miconazole – Krimu au pessaries za kuingiza ukeni.
3. Dawa Asilia Msaidizi (Sio mbadala wa tiba ya hospitali)
Asali na Tangawizi – Hutumika kusaidia kupunguza uvimbe na bakteria, lakini si tiba ya msingi.
Aloe Vera – Husaidia kutuliza muwasho na kuponya maeneo yaliyoathirika.
Maji ya chumvi ya uvuguvugu – Husaidia kuosha uke na kupunguza muwasho.
Tahadhari: Kamwe usitumie sabuni kali, dawa za dukani bila vipimo, au miti shamba bila ushauri wa kitaalamu.
Vipimo vya Lazima Kabla ya Kupewa Dawa
Pap smear
Uchunguzi wa ute wa ukeni (microscopic exam)
Vipimo vya magonjwa ya zinaa (STI screening)
Kupima pH ya ukeni
Vipimo hivi husaidia daktari kujua chanzo halisi cha usaha na kuamua dawa sahihi.
Njia za Kujikinga na Tatizo la Usaha Ukeni
Tumia kondomu kila unapofanya ngono
Fanya ngono na mwenza mmoja wa kuaminika
Epuka kuvaa chupi za nailoni au zinazobana sana
Osha uke kwa maji safi tu – epuka sabuni zenye harufu kali
Kunywa maji mengi kusaidia kusafisha mwili wa ndani
Epuka matumizi ya dawa za kuingiza ukeni bila ushauri wa daktari
Pima afya yako mara kwa mara hasa ikiwa una mpenzi mpya
Wakati Gani Umuone Daktari Haraka
Ukiona usaha una harufu mbaya sana
Ukitokwa na usaha kwa siku nyingi bila kuisha
Ukipata homa au baridi yabisi
Ukihisi maumivu makali ya tumbo la chini au kiuno
Ukipata damu bila sababu ukeni
Maswali Yaulizwayo Mara kwa Mara (FAQs)
Je, ni kawaida kutoka na usaha ukeni?
Hapana. Usaha ni dalili ya maambukizi na unapaswa kutibiwa haraka.
Ni tofauti gani kati ya ute wa kawaida na usaha?
Ute wa kawaida hauna harufu mbaya, hauchomi, na una rangi ya uwazi au maziwa. Usaha huwa mzito, wenye harufu mbaya, na mara nyingi huambatana na maumivu au kuwasha.
Je, naweza kutumia dawa ya fangasi bila kupima?
Si salama. Dalili za fangasi zinaweza kufanana na za maambukizi ya bakteria, hivyo ni muhimu kupima kwanza.
Ni muda gani tiba huchukua kuponya usaha ukeni?
Kwa kawaida, ndani ya siku 7 hadi 14 kutegemeana na aina ya maambukizi na dawa inayotumika.
Je, maambukizi haya yanaweza kurudi baada ya kupona?
Ndiyo, hasa kama mwenza wako hajapata tiba au kama usafi na kinga hazitazingatiwa.
Je, fangasi huambukizwa kwa mwenza wangu wa kiume?
Ndiyo. Ingawa mara chache, fangasi wanaweza kuambukiza wenza wakati wa ngono.
Je, unaweza kuambukizwa kutoka kwa choo cha umma?
Ni nadra sana. Maambukizi mengi hutokana na ngono au usafi hafifu.
Je, kutumia sabuni zenye harufu kali kuna madhara?
Ndiyo. Huondoa bakteria wazuri ukeni na kusababisha maambukizi kama BV au fangasi.
Ni lini niende hospitali kwa vipimo?
Mara tu unapoona ute au usaha usio wa kawaida, harufu mbaya, au unahisi muwasho/moto ukeni.
Je, mpenzi wangu wa kiume anahitaji kutibiwa pia?
Ndiyo. Kama umeambukizwa kupitia ngono, wote mnatakiwa kutibiwa pamoja ili kuepuka kurudiana kwa maambukizi.
