VVU (Virus vya Ukimwi) ni virusi vinavyoathiri mfumo wa kinga ya mwili, na kusababisha ugonjwa wa UKIMWI (AIDS) endapo havitashughulikiwa mapema. Ugonjwa huu ni hatari kwa afya na unaweza kupelekea vifo endapo matibabu hayafanyiki. Ni muhimu kutambua dalili, kuelewa sababu, na kufuata njia sahihi za matibabu.
Dalili za Ugonjwa wa HIV
Dalili za VVU zinaweza kutofautiana kulingana na hatua ya maambukizi:
Awali (Baada ya wiki 2–4)
Homa ya mwili na baridi.
Kichefuchefu na kutapika.
Maumivu ya misuli na viungo.
Uchovu usio wa kawaida.
Kuwa na uvimbe wa tezi za limfu.
Awamu ya kati (Baada ya miezi kadhaa)
Kilio na harufu ya mwili hubadilika.
Maambukizi ya mara kwa mara kama mafua, mafua ya pua, au nimonia.
Kuchemshwa kwa ngozi na vidonda vya midomo au kwenye sehemu za siri.
Awamu ya mwisho (AIDS)
Kupoteza uzito kwa kasi.
Kuharisha mara kwa mara na kichefuchefu.
Mchango dhaifu wa kinga ya mwili, kusababisha maambukizi hatari kama TB na saratani.
Uchovu mkubwa na usingizi usio wa kawaida.
Sababu za Ugonjwa wa HIV
VVU hupita kutoka mtu mmoja hadi mwingine kwa njia mbalimbali:
Kupita kwa damu – kutumia sindano au vifaa vya dawa vya pamoja na mtu aliye na VVU.
Mahusiano ya kimwili – kuingiliana kimwili bila kinga na mtu aliye na VVU.
Uchunguzi wa mama hadi mtoto – mwanamke mjamzito aliye na VVU anaweza kuambukiza mtoto wake wakati wa mimba, kujifungua, au kunyonyesha.
Kutumia vifaa vya pamoja vya kisaikolojia – kama vile vipande vya meno au vipimo vya damu visivyo safi.
Tiba ya Ugonjwa wa HIV
Hali ya VVU haiwezi kuondolewa kabisa, lakini inaweza kudhibitiwa:
Matibabu ya ARV (Antiretroviral Therapy)
Huzuia virusi kuenea mwilini na kuimarisha kinga ya mwili.
Husaidia mtu kuishi maisha marefu na yenye afya.
Kujiepusha na maambukizi
Kutumia kondomu kila wakati unaposhiriki kwenye ngono.
Kuepuka kutumia sindano au vifaa vya mtu mwingine.
Kufuata lishe bora
Kula vyakula vyenye virutubisho vya kutosha ili kuimarisha kinga ya mwili.
Matibabu ya maambukizi ya pili
VVU husababisha mwili kuwa dhaifu, hivyo kuhitaji matibabu ya maambukizi kama TB, mafua, au magonjwa ya ngozi.
Kuhudhuria kliniki mara kwa mara
Kufanya uchunguzi wa mara kwa mara ili kudhibiti virusi na afya kwa ujumla.
