Unapopanga kuagiza gari kutoka nje ya nchi kuja Tanzania – iwe ni kutoka Japani, Dubai, Uingereza au nchi nyingine – jambo mojawapo muhimu zaidi ni kuelewa gharama za ushuru bandarini, maarufu kama import duty au TRA charges. Watu wengi wamejikuta wakishangazwa na gharama kubwa baada ya gari kufika, kwa sababu hawakuwa na taarifa sahihi kuhusu ushuru.
Aina za Ushuru wa Magari Nchini Tanzania
Ushuru wa magari hujumuisha gharama zifuatazo:
| Aina ya Kodi / Gharama | Maelezo |
|---|---|
| Import Duty (Ushuru wa Kuagiza) | Kiwango hutegemea aina na ukubwa wa injini (CC) |
| Excise Duty | Kodi ya bidhaa za anasa (high-end vehicles) |
| VAT (Kodi ya Ongezeko la Thamani) | 18% ya jumla ya gharama (gari + shipping + duty) |
| Import Processing Fee | Kodi ya huduma ya kushughulikia nyaraka (IPF) |
| Wharfage & Port Charges | Gharama za bandari kulingana na muda na uzito |
Bei za Kawaida za Ushuru kwa Magari Mbalimbali
Kumbuka: Bei hizi ni makadirio ya wastani na hubadilika kulingana na thamani ya gari, mwaka wa kutengenezwa, na viwango vya sasa vya TRA.
| Aina ya Gari | CC ya Injini | Mwaka | Makadirio ya Ushuru (TSh) |
|---|---|---|---|
| Toyota Vitz | 1300cc | 2007 | 4M – 5.5M |
| Toyota IST | 1500cc | 2008 | 5M – 6.5M |
| Toyota RAV4 | 2000cc | 2006 | 7M – 10M |
| Toyota Harrier | 2400cc | 2004 | 9M – 12M |
| Toyota Prado | 2700cc | 2005 | 12M – 17M |
| Toyota Hiace | 3000cc | 2010 | 11M – 15M |
| Nissan X-Trail | 2000cc | 2007 | 7M – 9M |
Jinsi TRA Wanavyokokotoa Ushuru wa Magari
TRA hutumia mfumo wa CRSP (Current Retail Selling Price), ambao ni bei ya soko ya gari kulingana na mwaka wake na hali.
Mfano wa Kukokotoa Ushuru kwa Gari:
Gari: Toyota Vitz
CIF (Cost, Insurance & Freight): TSh 10,000,000
Import Duty: 25% ya CIF = TSh 2,500,000
Excise Duty: 5% ya (CIF + Import Duty)
VAT: 18% ya (CIF + Import Duty + Excise Duty)
IPF: TSh 10,000
Wharfage na gharama nyingine: kama 300,000–600,000
Kwa ujumla, unaweza kulipa karibu 60% hadi 80% ya CIF kama kodi.
Soma Hii :Wauzaji wa Magari used Tanzania na Bei zake
Jinsi ya Kupunguza Gharama za Ushuru
Agiza magari yenye CC ndogo (kwa mfano 1000cc – 1500cc)
Chagua magari ya bei ya wastani ya CIF ili kupunguza VAT na Excise
Kagua umri wa gari – magari ya zamani hulipiwa kodi kubwa zaidi kwa sababu ya kuzingatia viwango vya mazingira
Fanya makadirio kupitia tovuti ya TRA: https://www.tra.go.tz
Ushauri kwa Wanaotaka Kuagiza Gari
Fanya makadirio ya ushuru kabla ya kununua gari.
Tumia clearing agent mwenye uzoefu wa kushughulikia magari bandarini.
Hakikisha nyaraka zote ziko sawa kabla gari halijafika (Invoice, Bill of Lading, Export Certificate n.k).
Usiagize gari ambalo haliruhusiwi (mfano: magari yenye kushoto – LHD).
Viwango vya Ushuru
| Aina ya Gari | Ushuru wa Forodha (%) | Ushuru wa Kuagiza (%) | VAT (%) |
|---|---|---|---|
| Upeo wa silinda < 1000cc | 0 | 25 | 20 |
| Upeo wa silinda 1000-2000cc | 5 | 25 | 20 |
| Upeo wa silinda > 2000cc | 10 | 25 | 20 |
| Magari yaliyotumika (miaka 8-10) | 15 | 25 | 20 |
| Magari yaliyotumika (> miaka 10) | 30 | 25 | 20 |
| Basi yaliyotumika (> miaka 5) | 10 | 15 | 20 |
| Vipuri vya magari | 25 | 25 | 20 |
Maelezo ya Ushuru
Ushuru wa Forodha: Huu ni ushuru unaotozwa kulingana na ukubwa wa injini ya gari. Kwa magari yenye injini ndogo (chini ya 1000cc), hakuna ushuru wa forodha unaotozwa. Magari yenye injini kati ya 1000cc na 2000cc yanatozwa ushuru wa forodha wa 5%, wakati magari yenye injini kubwa zaidi ya 2000cc yanatozwa 10%.
Ushuru wa Kuagiza: Kiwango cha ushuru wa kuagiza ni 25% kwa magari mengi, isipokuwa kwa mabasi yaliyotumika zaidi ya miaka 5 ambayo yanatozwa 15%.
VAT: Kodi ya Ongezeko la Thamani ni 20% kwa magari yote yanayoingizwa nchini Tanzania.
Umri wa Magari
Magari yaliyotumika yana ushuru wa ziada kulingana na umri wao. Magari yaliyotumika kati ya miaka 8 hadi 10 yanatozwa ushuru wa forodha wa 15%, wakati yale yaliyotumika zaidi ya miaka 10 yanatozwa 30%. Mabasi yaliyotumika zaidi ya miaka 5 yanatozwa ushuru wa forodha wa 10%.
Ushuru wa magari bandarini Tanzania unategemea vigezo kadhaa kama vile ukubwa wa injini na umri wa gari. Ni muhimu kwa waagizaji wa magari kuelewa viwango hivi vya ushuru ili waweze kufanya maamuzi sahihi na kuzingatia gharama za ziada zinazoweza kutokea wakati wa kuagiza magari nchini Tanzania.
