Kutokwa na uchafu sehemu za siri ni jambo la kawaida kwa wanawake, lakini linapozidi au kuambatana na dalili zisizo za kawaida kama harufu mbaya, muwasho, maumivu au rangi isiyo ya kawaida – linaweza kuashiria maambukizi au matatizo ya kiafya yanayohitaji tiba.
Aina za Uchafu Sehemu za Siri
Uchafu wa kawaida – Mweupe au wa uwazi, hauna harufu mbaya, hutokea kwa vipindi kama ovulation au baada ya tendo la ndoa.
Uchafu wa maambukizi – Mweupe mzito, kijani, wa njano, au wa kijivu na huambatana na harufu mbaya, muwasho, maumivu au malengelenge.
Sababu za Kutokwa na Uchafu Usio wa Kawaida
Maambukizi ya fangasi (yeast infection)
Maambukizi ya bakteria (Bacterial Vaginosis)
Magonjwa ya zinaa (STIs) kama Trichomoniasis, Gonorrhea, Chlamydia
Mabadiliko ya homoni
Matumizi ya sabuni kali au bidhaa zenye kemikali
Usafi hafifu au matumizi ya vifaa visafi
Dalili Zinazoambatana na Uchafu Hatarishi
Harufu kali (kama shombo ya samaki)
Muwasho ukeni au sehemu za nje (vulva)
Maumivu wakati wa kukojoa au kushiriki tendo la ndoa
Upele au vipele
Kuvimba kwa sehemu za siri
Kutokwa na damu katikati ya mzunguko wa hedhi
Dawa za Kutibu Uchafu Sehemu za Siri
1. Dawa za Asili
a. Maji ya Mwarobaini
Husaidia kuua fangasi na bakteria.
Chemsha majani ya mwarobaini, acha yapoe, kisha tumia maji hayo kunawa sehemu za siri mara 2 kwa siku.
b. Karafuu
Ina nguvu ya kupambana na fangasi na bakteria.
Chemsha karafuu 5-10, acha ipowe, tumia maji yake kuosha uke asubuhi na jioni.
c. Majani ya mpera
Husaidia kusafisha uke na kuondoa uchafu.
Chemsha majani safi ya mpera, tumia maji hayo kuoga au kunawa.
d. Unga wa manjano na asali
Manjano huzuia uvimbe na maambukizi, asali ina antibacterial properties.
Changanya na maji kidogo, paka nje ya uke kwa dakika 10, kisha suuza.
Angalizo: Tumia dawa za asili kwa uangalifu na usitumie ndani kabisa ya uke bila ushauri wa kitaalamu.
2. Dawa za Hospitali
Ikiwa uchafu unaambatana na dalili za maambukizi, unapaswa kuona daktari ambaye anaweza kuagiza dawa zifuatazo:
Metronidazole (Vidonge au krimu) – kwa bakteria na trichomoniasis
Fluconazole – kwa maambukizi ya fangasi (yeast)
Clindamycin cream – hutumika ndani ya uke
Antibiotics – kwa maambukizi ya zinaa (inategemea aina ya maambukizi)
Muhimu: Usitumie dawa bila ushauri wa daktari. Dawa za hospitali hutegemea aina ya uchafu na chanzo chake.
Njia za Kuzuia Uchafu Sehemu za Siri
Osha uke kwa maji safi tu – epuka sabuni zenye kemikali.
Vaa chupi safi, za pamba, na zisizobana.
Badilisha chupi mara kwa mara – angalau mara 2 kwa siku.
Epuka kutumia “douches” (kusafisha uke kwa maji maalum ndani kabisa).
Safisha uke kuanzia mbele kwenda nyuma baada ya haja.
Tumia kondomu ili kuzuia maambukizi ya zinaa.
Epuka nguo za kubana kwa muda mrefu hasa wakati wa joto. [Soma: Kutokwa na ute mweupe mzito ukeni ni dalili ya mimba ]
Maswali na Majibu (FAQs)
Je, kutokwa na uchafu kila siku ni kawaida?
Uchafu mweupe au wa uwazi bila harufu ni kawaida. Ikiwa una harufu mbaya au maumivu, si kawaida.
Je, ninaweza kutumia sabuni ya kawaida kusafisha uke?
Hapana. Sabuni nyingi huwa na kemikali zinazobadilisha asidi ya uke, hivyo kusababisha maambukizi.
Ni lini napaswa kumwona daktari?
Iwapo uchafu una harufu mbaya, una rangi isiyo ya kawaida, umeambatana na muwasho au maumivu.
Je, mabadiliko ya homoni yanaweza kuleta uchafu?
Ndiyo. Kipindi cha ujauzito, ovulation au menopause huathiri ute ukeni.
Je, kunywa maji mengi kunaweza kusaidia?
Ndiyo. Kunywa maji husaidia mwili kutoa sumu na kuweka uke katika hali ya usafi wa ndani.
