Kitovu cha mtoto mchanga ni sehemu nyeti inayohitaji uangalizi wa karibu, hasa katika siku za mwanzo baada ya kuzaliwa. Ni kawaida kwa wazazi wapya kujiuliza: “Kwa nini kitovu cha mtoto wangu kinatoa harufu?”
Ingawa harufu kidogo inaweza kuwa ya kawaida wakati kitovu kinapokauka, harufu kali au mbaya inaweza kuwa ishara ya maambukizi. Ni muhimu kuelewa chanzo cha tatizo hili na kupata tiba sahihi kwa wakati ili kuepuka madhara makubwa.
Sababu Zinazofanya Kitovu cha Mtoto Mchanga Kutoa Harufu
1. Usafi duni wa kitovu
Kama kitovu hakisafishwi kwa usahihi kila siku, kinaweza kuwa sehemu ya kukusanyika kwa bakteria ambao hutoa harufu.
2. Maambukizi ya kitovu (Omphalitis)
Hii ni hali ya hatari ambapo kitovu kinaambukizwa na bakteria. Dalili hujumuisha:
Harufu mbaya
Kuvimba au kuwa na wekundu
Kutoka usaha au majimaji
Joto kuzunguka kitovu
3. Kuloweshwa mara kwa mara
Unyevu kupita kiasi kutoka kwenye maji ya kuoga au kutoka kwenye nepi kunafanya kitovu kukosa kukauka vizuri, na hivyo kuleta harufu.
4. Kukosekana kwa dawa salama ya usafi (mfano: spirit au chlorhexidine)
Kama hakuna dawa inayotumika kusafisha kitovu, uchafu na bakteria hujikusanya na kusababisha harufu.
5. Kitovu kuchelewa kudondoka
Ikiwa kitovu kimekaa kwa muda mrefu zaidi ya kawaida (zaidi ya siku 21), kinaweza kuanza kuharibika na kutoa harufu.
Tiba Sahihi ya Kitovu Kinachotoa Harufu
1. Usafi wa mara kwa mara
Tumia spirit (alcohol 70%) au chlorhexidine kusafisha kitovu mara 2–3 kwa siku.
Tumia pamba au kipande cha gauze safi, usitumie pamba zilizokwisha tumika au nguo chafu.
2. Hakikisha kitovu kinapumua
Weka nepi chini ya kitovu ili kisiwe kinazibwa na mvuke.
Usikifunike na nguo nzito, kiache kipate hewa.
3. Epuka kulowesha kitovu
Mpe mtoto bafu la sehemu, usimchovye kwenye maji hadi kitovu kikauke na kudondoka.
Badilisha nepi kwa wakati na uepuke kumwagia maji eneo la kitovu.
4. Angalia dalili za maambukizi makubwa
Iwapo kuna:
Harufu kali zaidi
Majimaji ya rangi ya manjano au kijani
Kuvimba au wekundu unaoenea
Mtoto ana homa au analia kupita kawaida
Mpeleke mtoto hospitali haraka kwa uchunguzi na tiba ya kitaalamu, ikiwezekana kupatiwa antibiotics.
Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara (FAQs)
1. Je, harufu kidogo kutoka kwenye kitovu ni kawaida?
Ndiyo, wakati kitovu kinapokauka, harufu ndogo inaweza kuonekana. Lakini ikiwa harufu inakuwa kali, inaambatana na usaha au wekundu, basi sio kawaida.
2. Ni siku ngapi kitovu kinatakiwa kudondoka?
Kwa kawaida, kitovu hudondoka ndani ya siku 5 hadi 15. Ikiwa hakijadondoka ndani ya wiki 3 au kina harufu mbaya, wasiliana na daktari.
3. Je, naweza kutumia dawa za kienyeji au mafuta ya nazi kukausha kitovu?
Hapana. Dawa au mafuta yasiyopendekezwa na wataalamu yanaweza kusababisha maambukizi. Tumia tu dawa zilizoidhinishwa kama spirit au chlorhexidine.
4. Harufu itapotea baada ya muda gani?
Iwapo unatumia dawa sahihi na unatunza usafi, harufu huondoka ndani ya siku chache. Ikiendelea zaidi ya siku 3 hadi 5 baada ya kuanza usafi, tafuta msaada wa daktari.
5. Je, kuna hatari gani kama kitovu chenye harufu hakitibiwi?
Maambukizi ya kitovu yanaweza kuenea mwilini (sepsis), hali ambayo ni hatari kwa maisha ya mtoto mchanga.
