Mafuta ya parachichi yamekuwa maarufu kwa kasi kubwa kutokana na faida zake lukuki kiafya na matumizi yake mbalimbali – kutoka kwenye lishe hadi urembo. Mafuta haya yanapatikana kwa kuchakatwa kutoka kwenye matunda ya parachichi (avocado) na hutumika kama mafuta ya kupikia, kwenye ngozi, nywele, na hata katika dawa asilia.
Lakini swali ambalo watu wengi hujiuliza ni: “Bei ya mafuta ya parachichi ni kiasi gani?” Katika makala hii, tutajadili kwa kina bei ya mafuta ya parachichi, nini huathiri bei hiyo, na wapi unaweza kuyaapata kwa ubora na bei nzuri.
AINA ZA MAFUTA YA PARACHICHI
Kabla ya kuongelea bei, ni vizuri kuelewa kuna aina mbili kuu za mafuta ya parachichi:
1. Mafuta ya Parachichi ya Kupikia (Edible Grade)
Hupatikana kwa njia ya cold press au expeller press.
Rangi ya kijani hafifu au ya dhahabu.
Hutumika kupikia, kwenye saladi, au kuliwa kama virutubisho.
2. Mafuta ya Parachichi ya Urembo (Cosmetic Grade)
Hutumika kwenye ngozi, nywele na bidhaa za vipodozi.
Yanakosa ladha ya chakula lakini huwa na virutubisho muhimu kwa ngozi.
BEI YA MAFUTA YA PARACHICHI NCHINI TANZANIA
Bei hutofautiana kulingana na:
Aina ya mafuta (chakula au urembo)
Ubora wa uchakataji (cold press ni ghali zaidi)
Chanzo (kama ni ya kienyeji au ya kiwanda)
Ufungaji (rejareja au jumla)
Mahali unaponunulia (duka la mtandaoni, maduka ya afya, au moja kwa moja kwa wazalishaji)
Bei za Kawaida Sokoni (kwa makadirio ya 2025):
| Kiasi cha Mafuta | Aina | Bei ya Rejareja (TZS) | Maelezo |
|---|---|---|---|
| 100 ml | Urembo | 4,000 – 7,000 | Kwa ngozi au nywele |
| 250 ml | Urembo | 8,000 – 15,000 | Mara nyingi huuzwa kwenye maduka ya asili |
| 250 ml | Chakula | 10,000 – 18,000 | Cold-pressed, organic |
| 500 ml | Chakula | 18,000 – 30,000 | Kwa wapishi na wanaotumia kiafya |
| 1 Lita | Chakula | 35,000 – 60,000 | Kwa matumizi ya familia au biashara |
| 5 Lita (jumla) | Chakula/uremb | 150,000 – 250,000 | Inategemea kiwanda na ubora |
Angalizo: Bei hizi hubadilika kulingana na msimu wa mavuno, upatikanaji wa parachichi, na mabadiliko ya bei ya soko (hasa kama ni imported au exported).
VITU VINAVYOATHIRI BEI YA MAFUTA YA PARACHICHI
1. Msimu wa Mavuno
Bei huwa nafuu wakati wa msimu wa mavuno ya parachichi (Aprili–Julai na Desemba–Februari).
Wakati wa uhaba, bei hupanda sana.
2. Ubora wa Uchakataji
Mafuta yaliyosindikwa kwa njia ya cold press ni ya bei ya juu kutokana na ubora wake wa virutubisho.
Mafuta ya kawaida au ya mashine za kawaida huwa nafuu lakini si rafiki kwa matumizi ya kiafya.
3. Mahali Yanakopatikana
Maduka ya dawa asilia na organic products huwa na bei juu kuliko kuuza moja kwa moja kutoka kwa mkulima au kiwanda.
4. Mahitaji Sokoni
Kuongezeka kwa uhitaji wa mafuta ya parachichi nchini na kimataifa kumechangia bei kupanda kwa kasi.
WAPI UNAWEZA KUNUNUA MAFUTA YA PARACHICHI TANZANIA
Maduka ya dawa asilia (Organic/Health Shops) – Arusha, Dar es Salaam, Mwanza.
Wazalishaji wa parachichi – Njombe, Mbeya, Rungwe, Iringa.
Soko la Mtandaoni – Instagram, WhatsApp Groups za biashara, na majukwaa kama Jumia au MzigoStore.
Maonyesho ya kilimo/mifugo – Hapa hupata wauzaji wakubwa kwa bei ya jumla.
MASWALI YANAYOULIZWA MARA KWA MARA (FAQ)
1. Je, mafuta ya parachichi yanaweza kuliwa moja kwa moja?
Ndiyo, hasa yale ya edible grade. Yanasaidia katika afya ya moyo, ngozi, na kupunguza kolesteroli.
2. Jinsi gani naweza kutambua mafuta bora ya parachichi?
Tafuta maneno kama “Cold-Pressed”, “Pure”, “Extra Virgin”, au “Organic” kwenye kifungashio. Epuka yenye kemikali au harufu kali ya mashine.
3. Bei ya mafuta ni ghali sana – je, kuna njia ya kutengeneza mwenyewe?
Ndiyo, kama una mashine ya kukamulia mafuta (cold press), unaweza tengeneza nyumbani, lakini bado gharama za vifaa ni za juu mwanzoni.
4. Je, ni salama kutumia mafuta ya urembo kwa chakula?
Hapana. Mafuta ya urembo hayakusafishwa kwa matumizi ya ndani – tumia yaliyotengenezwa mahsusi kwa chakula.
5. Je, ninaweza kuuza mafuta haya na kufanya biashara?
Ndiyo kabisa. Uhitaji wake unaongezeka. Unaweza kuanza kidogo na kuuza kwa marafiki, mitandaoni au kwenye masoko ya bidhaa asilia.
