Ukimwi (UKIMWI – Upungufu wa Kinga Mwilini) ni hali inayosababishwa na virusi vya VVU (Virusi Vya Ukimwi). Baada ya mtu kuambukizwa virusi hivi, si mara moja dalili hujitokeza. Watu wengi hujiuliza, “Ni baada ya muda gani mtu huanza kuona dalili za VVU au UKIMWI?”
Muda wa Dalili Kuanza Kuonekana Baada ya Kuambukizwa VVU
Kwa kawaida, dalili za mwanzo za VVU huanza kuonekana ndani ya wiki 2 hadi 6 baada ya mtu kuambukizwa. Kipindi hiki kinajulikana kama “acute HIV infection” – yaani, hatua ya awali ya maambukizi.
Hata hivyo:
Baadhi ya watu hawapati dalili yoyote kwa miezi au hata miaka kadhaa.
Hii inamaanisha mtu anaweza kuwa ameambukizwa lakini akaendelea kuishi bila dalili, huku akisambaza virusi kwa wengine bila kujua.
Hatua Tatu Kuu za Maambukizi ya VVU/UKIMWI
1. Hatua ya Mwanzo (Acute HIV Infection)
Wakati: Wiki 2–6 baada ya kuambukizwa
Dalili:
Homa ya ghafla
Uchovu mkali
Koo kuwasha
Upele
Maumivu ya misuli
Kuvimba kwa tezi
Dalili hizi hudumu kwa siku chache hadi wiki kadhaa na huisha zenyewe – wengi huziangalia kama mafua au malaria.
2. Hatua ya Pili (Latent Stage)
Wakati: Mwaka 1 hadi 10 (au zaidi)
Dalili:
Hakuna dalili yoyote kwa muda mrefu
Virusi vinaendelea kuharibu kinga ya mwili polepole
Hii ndio hatua hatari zaidi kwa sababu mtu haoni dalili lakini anaambukiza wengine
3. Hatua ya Tatu (UKIMWI Kamili)
Wakati: Baada ya miaka ya kuishi na VVU bila matibabu
Dalili:
Kupungua kwa uzito kupita kiasi
Homa ya mara kwa mara
Maambukizi sugu
Kuharisha mfululizo
Magonjwa ya ngozi na mapafu
Saratani ya ngozi (Kaposi’s sarcoma)
Hatua hii hufika iwapo mtu hajaanza kutumia dawa za kufubaza makali ya virusi (ARVs).
Je, Kupima VVU Kufanyika Lini?
Usisubiri kuona dalili ndipo upime. Kwa sababu:
Watu wengi hawaonyeshi dalili mapema
Kupima mapema kunasaidia kuanza matibabu mapema
Kipimo cha VVU kinaweza kufanywa baada ya siku 14 hadi 90 tangu maambukizi (inategemea aina ya kipimo)
Kumbuka: Ikiwa umejihusisha na ngono isiyo salama, pima haraka iwezekanavyo. Kisha rudia kipimo baada ya siku 28 au 90 kulingana na ushauri wa daktari.
Umuhimu wa Kugundua Mapema
Dawa za ARVs huzuia virusi visiharibu kinga ya mwili
Mgonjwa anaweza kuishi maisha marefu, yenye afya kama mtu mwingine yeyote
Kupunguza maambukizi kwa wengine
Mama anaweza kupata mtoto asiye na maambukizi
