Kibosho Institute of Health and Allied Sciences (KIBIHAS) ni chuo cha elimu ya uuguzi na sayansi ya afya kilicho katika eneo la Moshi, Kilimanjaro, Tanzania. Chuo hiki kinatambulika na NACTVET (National Council for Technical and Vocational Education and Training), na hutoa kozi za diploma katika fani za afya kama Uuguzi na Ukunga, Udaktari wa Meno (Clinical Dentistry), na Radiografia (Diagnostic Radiography).
Kwa wanafunzi wanaopanga kujiunga, ni muhimu kuelewa muundo wa ada ili kupanga bajeti yao ya masomo.
Ada za Kozi (Tuition Fees)
Kwa mujibu wa taarifa mbalimbali (ikiwemo kwa vyanzo vya kuaminika), ada ya kozi ya diploma za KIBIHAS ni Tsh 2,550,000 kwa kozi za diploma.
Kozi zinazotolewa ni kwa NTA Level 4–6 kwa programu zifuatazo:
Clinical Dentistry
Nursing & Midwifery
Diagnostic Radiography
Gharama Nyingine (Michango Zaidi ya Ada)
Mbali na ada ya masomo, kuna malipo ya ziada ambayo wanafunzi wanapaswa kuzingatia. Kwa mujibu wa Prospectus ya KIBIHAS, baadhi ya gharama hizi ni:
Mtihani wa Mwisho (Final Exam)
Kila mwaka, wanafunzi wanapaswa kulipia mtihani wa mwisho kwa Wizara ya Afya: Tsh 150,000.
Bima ya Afya / NHIF
Ikiwa msichana/ mwanafunzi hawezi kuonyesha kuwa ni mwanachama wa NHIF, atalipia Tsh 50,400 kila mwaka.
Ada ya Chama la Wanafunzi (Student Organization)
KIBIHAS ina “Kibosho Student Organization (KISO)”, na wanafunzi hulipia Tsh 20,000 kwa lengo la kusaidia shughuli za wanafunzi.
Ada ya Uandikishaji na Utambulisho (ID)
Kuna ada ya usajili (registration) pamoja na malipo ya kitambulisho cha mwanafunzi, ingawa jumla ya madetali inaweza kutofautiana.
Malipo na Utaratibu wa Kulipa Ada
KIBIHAS inahitaji wanafunzi kulipa ada zao mapema kulingana na ratiba ya chuo. Kwa mfano, ada ya mtihani wa mwisho (Tsh 150,000) inapaswa kulipwa mwanzoni mwa semester ya pili.
Kwa wale ambao hawaishi Moshi au kwenye vituo vya chuo, ni muhimu kupanga malipo ya malazi, usafiri na matumizi mengine nje ya ada ya masomo.
Ushauri kwa Wanafunzi na Wazazi
Panga Bajeti Mapema: Kwa kuwa ada ya kozi ni kubwa, kuhakikisha unajua gharama zote (masomo, mtihani, bima, n.k.) itasaidia kupunguza msongo wa kifedha.
Angalia Chaguo la NHIF: Ikiwa mwanafunzi ana NHIF, ni vizuri kuleta kadi ya uanachama kwake ili kuepuka malipo ya bima ya chuo.
Tafuta Msaada wa Fedha: Ikiwa gharama ni changamoto, angalia kama kuna mikopo, misaada ya wanafunzi, au ufadhili kutoka kwa mashirika ya afya au kanisa.
Malipo ya Haraka: Hakikisha malipo ya ada ya mtihani au ada nyingine muhimu yanalipwa kwa wakati ili kuepuka matatizo kama kukosa namba ya mtihani au kutopata haki za kuhudhuria mtihani.
Simamia Matumizi ya Kila Mwaka: Pia ni muhimu kuangalia gharama za malazi, chakula na usafiri ikiwa utaishi chuoni au utasafiri kutoka nyumbani.
