Rao Health Training Centre (RAO HTC) ni taasisi ya mafunzo ya afya iliyopo Shirati, katika Mkoa wa Mara, Tanzania. Ni sehemu ya Rural Aid Organization, na inaongoza elimu ya kitaaluma kwa kuunganisha mafunzo ya vitendo na nadharia.
Ilianzishwa na daktari na mchungaji, Dr. Phinehas Ziki Makoyo, ambaye aliandika maono ya kuimarisha elimu ya afya katika eneo la Zambia (kanda ya Ziwa).
RAO HTC imethibitishwa na NACTE (National Council for Technical and Vocational Education and Training).
Inatoa programu mbalimbali: Certificate na Diploma za Clinical Medicine, Community Health, na Pharmaceutical Science.
Wana maabara ya mafunzo, maktaba ya kisasa, na ushirikiano na RAO Hospital ambapo wanafunzi wanaweza kufanya mazoezi ya vitendo.
Kiwango cha Ada (Fees Structure)
Kupata taarifa za ada (tuition fees) za RAO HTC, ni muhimu kuangalia vyanzo rasmi na guidebook za NACTE. Hapa chini ni muhtasari wa ada kulingana na programu tofauti:
Ada ya Mafunzo kwa Programu Zaidi
Ordinary Diploma – Clinical Medicine (NTA VI)
Kiwango cha ada kwa wenye uraia wa Tanzania: TSH 2,230,000 kwa kozi nzima.
Kwa wageni (non-Tanzanian): ada ni USD 1,043.
Programu hii ina miaka 3 ya mafunzo.
Certificate / Diploma za Pharmaceutical Sciences
Kwa Diploma ya Pharmaceutical Sciences, ada ya ndani (local) ni takriban TSH 1,400,000 kulingana na vyanzo vya baadhi ya guidebook.
(Kumbuka: ada inaweza kubadilika kulingana na mwaka wa masomo).
Mafunzo ya Clinical Medicine (Mwaka kwa mwaka) — Kwa mujibu wa handbook ya RAO HTC:
Ada ya usajili (“school registration fee”): TSH 100,000 kwa mwanzo wa semesta ya kwanza.
Ada ya mafunzo (“tuition fee”): TSH 825,000 kwa semesta ya kwanza kwa wanafunzi wa ndani; kwa semesta ya pili pia ni TSH 825,000.
Ada ya bima ya afya (health insurance): TSH 60,000.
Ada ya vitendo (“practical site”): TSH 150,000.
Ada ya vitabu / handbooks / process: TSH 60,000.
Ada ya mtihani (“examination fee”): TSH 120,000 kwa semesta ya kwanza na pia kwa ya pili.
Ada ya “development fee”: semesta ya kwanza ni TSH 150,000, semesta ya pili ni tofauti kidogo (“100,000” kwa wageni kule kwenye orodha ya mwaka mmoja).
Ada ya kitambulisho (“identity card”): TSH 10,000.
Jumla ya ada ya mwaka wote: TSH 2,435,000 kwa mwanafunzi wa ndani; TSH 2,735,000 kwa mwanafunzi wa kimataifa.
Community Health Program
Kwa mujibu wa handbook ya wanafunzi, ada ya mwaka ni TSH 955,000 kwa programu ya Community Health.
Ada hii inaweza kulipwa kwa awamu mbili (semesta mbili).
Ada ya Mtihani wa NACTE / Taarifa za NTA
Kwa programu za NTA, wanafunzi huenda walipia ada ya mtihani wa NACTE. Kulingana na handbook ya RAO HTC, ada ya mtihani ya NTA Level 4 ni TSH 150,000.
Umuhimu wa Kiwango cha Ada
Ufikiaji wa Elimu ya Afya
Ada za mafunzo kama hizi zinasaidia RAO HTC kuendesha mafunzo ya ubora. Kwa kuwa wana maabara na mazoezi ya vitendo (site practical) na ushirikiano na hospitali, ada inachangia vifaa, walimu, na rasilimali nyingine muhimu.Uendelevu wa Taasisi
Ada ni sehemu ya vyanzo vya mapato vya taasisi. Bila ada, ni vigumu kuendesha mafunzo ya vitendo ambayo yanahitaji gharama kubwa (hospitali, vifaa vya maabara, malazi, n.k).Usaidizi wa Wanafunzi
RAO HTC ina mpango wa ufadhili (“scholarship”) kwa wanafunzi walio na mahitaji na ufanisi wa kitaaluma. Kwa mujibu wa handbook, wanafunzi wa score nzuri na mahitaji ya kifedha wanaweza kupata ruzuku, lakini wanahitajika kufanya kazi kwenye RAO Hospital au maeneo yanayohusiana kwa miaka kadhaa baada ya kuhitimu.Uwajibikaji wa Kitaaluma
Kwa kupandisha ada ya mafunzo (development fee, exam fee, practical site fee), wanafunzi pia wanapata mafunzo ya vitendo ya hali ya juu, ambayo ni muhimu sana kwa mafunzo ya afya. Hii inawajengea ujuzi wa kutosha wa kuanza kazi katika sekta ya afya.Tofauti kwa Wanafunzi wa Ndani na Nje
Kiwango cha ada kwa wanafunzi wa kimataifa (na ambao si raia wa Tanzania) ni tofauti (kawaida ni juu), jambo ambalo ni kawaida katika taasisi nyingi za elimu. Hii inamaanisha RAO HTC inajenga rasilimali za kuwekeza zaidi kwa wanafunzi wa kimataifa, na hivyo kuongeza uwezo wa taasisi.
Changamoto na Mapendekezo
Changamoto:
Wanafunzi wenye kipato kidogo wanaweza kusumbuliwa na ada ya juu, hasa kwa kozi za Diploma ya Clinical Medicine.
Uelewa wa maelezo ya ada unaweza kuwa changamoto: baadhi ya wanafunzi hawafahamu ada za mtihani, ada za maendeleo (“development fee”) au ada za vitendo.
Ada inaweza kuongezeka kwa vizazi vya baadaye, ambayo inaweza kuathiri wanafunzi wapya.
Mapendekezo:
Maelezo Safi kwa Wanafunzi
RAO HTC inapaswa kutoa “fee brochure” iliyosasishwa kila mwaka, ikielezea kwa uwazi ada zote (tuition, health insurance, exam, development, practical, etc.) kwa student mpya na waliopo.Mikopo na Ruzuku
Kuongeza mpango wa mikopo au ruzuku kwa wanafunzi wa kipato cha chini ili kuhakikisha kuwa wanaweza kumudu ada na kuwaepusha wasitumie huduma ya afya kwa mafunzo.Malipo kwa Awamu
Kuwapa wanafunzi fursa ya kulipa ada kwa awamu (kwa semesta, miezi, au malipo madogo) ili kupunguza mzigo wa malipo ya mara moja.Uwajibikaji na Ufuatiliaji
RAO HTC inaweza kuanzisha mfumo wa ufuatiliaji wa wanafunzi waliopata ruzuku ili kuhakikisha wanarejea huduma (kama sehemu ya makubaliano ya ruzuku) na kurekebisha mpango wa ruzuku kulingana na mahitaji na matokeo.
