Ugonjwa wa amiba ni maambukizi yanayosababishwa na kimelea kinachojulikana kama Entamoeba histolytica. Ugonjwa huu huathiri sehemu ya tumbo na matumbo, na mara nyingine unaweza kusababisha matatizo makubwa ikiwa hautatibiwa kwa wakati.
Dalili za Ugonjwa wa Amiba
Dalili za ugonjwa wa amiba hutofautiana kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine. Watu wengine wanaweza kuwa na maambukizi bila dalili, lakini wengi hupata:
Kutapika
Kukohoa na kuumwa tumboni
Kutokwa na kinyesi chenye damu au mkojo wa rangi ya manjano au kijani (kinyesi chenye mchanganyiko wa damu na mukus)
Maumivu ya tumbo, hasa sehemu ya chini ya tumbo
Kutapika au kichefuchefu
Kutokwa na gesi nyingi tumboni
Kutapungua uzito bila sababu
Homa isiyoeleweka (katika baadhi ya kesi)
Uchovu na kutokuwa na nguvu
Sababu za Ugonjwa wa Amiba
Maambukizi hutokea kwa kula au kunywa chakula na maji yaliyochafuliwa na kinyesi chenye amiba.
Ukosefu wa usafi wa mikono baada ya kutumia choo na kabla ya kula.
Kula chakula kutoka sehemu zisizo salama au za mtaani.
Kutokufuata kanuni za usafi wa mazingira na chakula.
Kuishi katika mazingira yenye msongamano mkubwa na uhaba wa maji safi.
Tiba ya Ugonjwa wa Amiba
1. Dawa za Kimelea
Daktari hutumia dawa za kuua Entamoeba histolytica kama:
Metronidazole
Tinidazole
Paromomycin (kutumika kwa maambukizi ya ndani ya tumbo)
2. Matibabu ya Msaada
Kunywa maji ya kutosha ili kuzuia upungufu wa maji mwilini (dehydration).
Lishe bora na chakula chenye urahisi wa kumeng’enywa.
Kupumzika vya kutosha ili kusaidia mwili kupambana na maambukizi.
3. Matibabu ya Hospitali
Kesi za ugonjwa mkali wa amiba zinazohitaji upasuaji hutibiwa hospitalini kwa msaada wa kitaalamu.
Jinsi ya Kujikinga na Ugonjwa wa Amiba
Osha mikono vizuri na mara kwa mara, hasa kabla ya kula na baada ya kutumia choo.
Kunywa maji safi na yaliyochemshwa.
Kula chakula safi na kilichopikwa vizuri.
Epuka kula chakula kutoka kwenye maeneo ya mtaani yasiyo salama.
Tumia vyombo na vyakula vilivyohifadhiwa vizuri.
Hakikisha mazingira yako ni safi na yenye usafi.
Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara (FAQs)
Amiba ni nini?
Amiba ni kimelea kinachosababisha maambukizi ya tumbo na matumbo, kinachojulikana kama *Entamoeba histolytica*.
Dalili kuu za ugonjwa wa amiba ni zipi?
Kutokwa na kinyesi chenye damu, maumivu ya tumbo, kikohozi, homa na kutapika ni dalili kuu.
Je, amiba huambukizwa kwa njia gani?
Huuambukizwa kwa kula au kunywa chakula na maji yaliyochafuliwa na kinyesi chenye kimelea cha amiba.
Je, ugonjwa wa amiba unatibika?
Ndiyo, hutibika kwa kutumia dawa za kimelea chini ya ushauri wa daktari.
Je, kuna njia za kuzuia amiba?
Ndiyo, kwa kufuata usafi wa mikono, kunywa maji safi, na kula chakula safi.
Je, ugonjwa wa amiba unaweza kusababisha matatizo makubwa?
Ndiyo, kama hautatibiwa kwa wakati, unaweza kusababisha matatizo makubwa ikiwa ni pamoja na uvimbe wa tumbo.
Je, watoto pia wanaweza kupata amiba?
Ndiyo, watoto ni miongoni mwa walioko katika hatari ya kupata ugonjwa huu hasa wanapokosa usafi.
Je, ni lini mtu anapaswa kuona daktari?
Anapokuwa na dalili kama kutokwa na damu kwenye kinyesi, maumivu makali ya tumbo, au dalili zisizoondoka.
