Malaria ni moja ya magonjwa hatari zaidi yanayosababisha vifo vingi kila mwaka, hasa barani Afrika. Licha ya juhudi kubwa za kimataifa kupambana na ugonjwa huu, bado malaria inaathiri maisha ya mamilioni ya watu duniani kote, hususan watoto chini ya umri wa miaka mitano na wanawake wajawazito.
Takwimu za Vifo vya Malaria Tanzania
Tanzania ni miongoni mwa nchi 10 duniani zenye mzigo mkubwa wa malaria. Kwa mujibu wa Ripoti ya Malaria Duniani ya WHO (2023):
Kati ya watu milioni 65 nchini Tanzania, asilimia 93 wako katika maeneo ya hatari ya kupata malaria.
Takriban vifo 7,500 vilitokea nchini Tanzania kutokana na malaria mwaka 2022.
Watoto chini ya miaka mitano walichangia zaidi ya asilimia 70 ya vifo hivyo.
Malaria inachangia karibu asilimia 30 ya vifo hospitalini kwa watoto wa umri mdogo nchini Tanzania.
Takwimu za Vifo vya Malaria Afrika
Afrika ndiyo bara lililoathirika zaidi na malaria duniani. Takwimu za WHO mwaka 2022 zinaonesha:
Afrika ilichangia asilimia 95 ya kesi zote za malaria duniani.
Kulikuwa na vifo zaidi ya 580,000 vilivyosababishwa na malaria barani Afrika mwaka 2022.
Nchi 4 zilichangia zaidi ya nusu ya vifo vyote vya malaria barani Afrika: Nigeria (26.6%), DRC (12.3%), Uganda (5.1%), na Mozambique (4.1%).
Watoto chini ya miaka mitano walihusika na asilimia 80 ya vifo vyote vya malaria barani Afrika.
Takwimu za Vifo vya Malaria Duniani
Kwa mujibu wa World Malaria Report 2023 ya Shirika la Afya Duniani (WHO):
Dunia ilishuhudia takriban vifo 608,000 vilivyosababishwa na malaria mwaka 2022.
Kulikuwa na zaidi ya kesi milioni 249 za malaria duniani kote mwaka huo.
Asilimia 95 ya vifo vyote vya malaria duniani hutokea Afrika.
Nchi 29 zilichangia zaidi ya asilimia 95 ya vifo vyote vya malaria duniani.
Tangu mwaka 2000, vifo vya malaria vimepungua kwa karibu asilimia 47, lakini bado kuna changamoto kubwa katika maeneo ya vijijini na yenye huduma duni za afya.
Mambo Yanayochangia Vifo vya Malaria
Upungufu wa huduma za afya vijijini
Kutotumia vyandarua vyenye dawa
Kuchelewa kutambua dalili na kupata matibabu
Upinzani wa vimelea kwa dawa
Mabadiliko ya tabianchi yanayoongeza mazalia ya mbu
Juhudi Zinazofanyika Kukabiliana na Malaria
Usambazaji wa vyandarua vyenye dawa ya muda mrefu
Matumizi ya dawa mseto (ACTs)
Elimu kwa umma juu ya kujikinga na malaria
Tafiti na maendeleo ya chanjo ya malaria (RTS,S/AS01)
Kampeni za kunyunyizia dawa ndani ya nyumba (IRS)
Maswali Yaulizwayo Mara kwa Mara (FAQs)
Ni watu wangapi hufariki kutokana na malaria duniani kila mwaka?
Zaidi ya watu 600,000 hufariki kila mwaka kutokana na malaria duniani, kwa mujibu wa WHO.
Je, Tanzania inaathirika kiasi gani na malaria?
Tanzania ni miongoni mwa nchi 10 zenye mzigo mkubwa wa malaria, na inashuhudia maelfu ya vifo kila mwaka, hasa kwa watoto chini ya miaka mitano.
Ni bara gani linaongoza kwa vifo vya malaria?
Bara la Afrika linaongoza kwa asilimia 95 ya vifo vyote vya malaria duniani.
Watoto wanaathiriwa vipi na malaria?
Watoto chini ya miaka mitano huchangia zaidi ya asilimia 70 ya vifo vyote vya malaria, hasa kwa sababu ya kinga duni ya mwili.
Je, malaria inaweza kuzuilika?
Ndiyo. Kwa kutumia chandarua chenye dawa, kunyunyizia dawa ndani ya nyumba, kutambua mapema dalili, na kutumia dawa kwa usahihi.
Je, malaria ina chanjo?
Ndiyo, chanjo ya malaria iitwayo RTS,S/AS01 imeanza kutumika katika baadhi ya nchi za Afrika, ikiwemo Tanzania.
Malaria sugu huchangia vifo vingi?
Ndiyo. Ikiwa haitatibiwa vizuri, malaria sugu huweza kusababisha vifo kwa kudhoofisha kinga ya mwili na kuathiri viungo muhimu.
Ni sababu gani zinazoathiri kasi ya kupunguza vifo vya malaria?
Ukosefu wa vifaa tiba, usugu wa dawa, huduma duni za afya, na ukosefu wa elimu kwa jamii.
Takwimu za vifo vya malaria Tanzania ni zipi?
Takriban watu 7,500 hufariki kila mwaka kutokana na malaria nchini Tanzania.
Je, WHO inafanya nini kuzuia vifo vya malaria?
WHO inaongoza kampeni za chanjo, ugawaji wa vyandarua, ufuatiliaji wa dawa na kutoa miongozo ya kimataifa ya matibabu ya malaria.
