Mimba kutoka (au mimba kuharibika) ni hali ya huzuni ambayo huweza kumtokea mwanamke yeyote aliye mjamzito. Kwa kitaalamu, mimba kuharibika huitwa miscarriage, na mara nyingi hutokea katika wiki 12 za mwanzo za ujauzito. Wakati mwingine hutokea bila dalili zozote, lakini mara nyingi kuna viashiria vinavyoashiria kuwa mimba iko hatarini au tayari imeharibika.
Dalili za Mimba Kutoka au Kuharibika
Kutoka kwa Damu ukeni
Hii ndiyo dalili ya awali ya kuharibika kwa mimba. Damu inaweza kuwa nyepesi (kama doa) au nyingi kama hedhi nzito.
Mara nyingine, inaweza kuambatana na chembechembe au mabonge ya damu.
Maumivu Makali ya Tumbo au Mgongo wa Chini
Maumivu haya huweza kuwa ya kudumu au ya ghafla, yakifanana na maumivu ya hedhi lakini kwa nguvu zaidi.
Kupungua kwa Dalili za Ujauzito
Dalili kama kichefuchefu, kutapika, matiti kujaa au uchovu kupungua ghafla kunaweza kuashiria tatizo.
Kutoka kwa Majimaji Yasiyo ya Kawaida ukeni
Majimaji haya yanaweza kuwa mazito, ya rangi ya kahawia, au kuwa na harufu isiyo ya kawaida.
Kusikia Uchovu Mkubwa au Kizunguzungu
Hasa kama umetoka damu nyingi, unaweza kupata dalili za upungufu wa damu.
Kupoteza Mwendo wa Kijusi Tumboni
Kwa wanawake waliobeba mimba ya zaidi ya wiki 18, kutosikia mtoto akisogea kunaweza kuashiria hatari.
Homa au Maambukizi
Kuongezeka kwa joto la mwili (zaidi ya nyuzi 38°C) kunaweza kuashiria maambukizi yanayoweza kuathiri mimba.
Sababu za Mimba Kutoka
Kasoro za kijeni kwenye kijusi (zinazotokea bila kosa lolote kutoka kwa mama)
Maambukizi ya bakteria au virusi
Matatizo ya homoni
Shinikizo la juu la damu au kisukari kisichodhibitiwa
Matatizo ya mfuko wa uzazi au shingo ya kizazi
Matumizi ya dawa zisizoruhusiwa au sumu
Msongo wa mawazo au shughuli nzito kupita kiasi
Ajali au kuanguka kwa tumbo
Kuvuta sigara au matumizi ya pombe/madawa ya kulevya
Aina za Mimba Kutoka
Threatened Miscarriage
Mama ana dalili kama damu kidogo au maumivu, lakini mimba bado ipo tumboni.
Inevitable Miscarriage
Mimba imeanza kutoka, hakuna uwezekano wa kuendelea nayo.
Incomplete Miscarriage
Baadhi ya mabaki ya mimba bado yapo kwenye mfuko wa uzazi.
Complete Miscarriage
Mimba yote imetoka bila mabaki yoyote.
Missed Miscarriage
Kijusi kimekufa lakini bado kiko tumboni bila dalili za kutoka.
Nini cha Kufanya Ukiona Dalili
Nenda Hospitali Mara Moja – Usipuuze damu yoyote inayotoka ukiwa mjamzito.
Epuka kuchukua dawa bila ushauri wa daktari
Pumzika – Usifanye kazi nzito
Fuata ushauri wa daktari kuhusu vipimo, ultrasound, na matibabu
Fanya usafi wa mwili vizuri, hasa kama umetoka damu
Matibabu ya Mimba Iliyoharibika
Dilation and Curettage (D&C) – Kusafisha mfuko wa uzazi hospitalini
Dawa za kusababisha kutoka kwa mabaki ya mimba
Ufuatiliaji wa karibu kwa mimba ndogo iliyoharibika bila dalili za hatari
Usaidizi wa kisaikolojia kwa mama na familia kutokana na huzuni na msongo wa mawazo
Jinsi ya Kuzuia Mimba Kuharibika
Pata matunzo ya awali ya ujauzito (antenatal care) mapema
Epuka pombe, sigara na dawa hatari
Lala kwa wingi na epuka msongo wa mawazo
Tumia lishe bora yenye madini ya chuma, folic acid na vitamini
Dhibiti magonjwa kama kisukari na shinikizo la damu
Usibebe mizigo mizito wala kurukaruka ovyo
Fanya vipimo vya mara kwa mara ili kufuatilia maendeleo ya ujauzito
Maswali Yaulizwayo Mara Kwa Mara (FAQs)
Je, kila damu inayotoka wakati wa ujauzito ni dalili ya mimba kuharibika?
Hapana. Si kila damu inayotoka ni mimba kuharibika. Inaweza kuwa kutunga kwa kijusi au sababu nyingine. Lakini inahitaji uchunguzi wa haraka.
Naweza kupata tena mimba baada ya mimba kuharibika?
Ndiyo. Wanawake wengi hupata ujauzito tena na kuzaa salama. Daktari anaweza kupendekeza kungoja kwa miezi 1 hadi 3 kabla ya kujaribu tena.
Je, mapenzi yanaweza kusababisha mimba kuharibika?
Kwa kawaida, mapenzi salama hayaharibu mimba. Lakini kwa wanawake walio na historia ya kuharibika kwa mimba, daktari anaweza kupendekeza mapumziko ya muda.
Je, kuna dawa za kienyeji za kuzuia mimba kutoka?
Hakuna ushahidi wa kisayansi unaothibitisha dawa za kienyeji kuzuia mimba kutoka. Ni salama zaidi kumwona daktari mapema.
Ni lini ni salama kuanza tena kufanya tendo la ndoa baada ya mimba kutoka?
Subiri hadi damu ishae kabisa na upate idhini ya daktari. Kwa kawaida baada ya wiki 2-4, lakini inaweza kutofautiana.
