Masundosundo sehemu za siri ni vinundu au vinyama vidogo vinavyoota kwenye ngozi ya maeneo ya siri kama ukeni, uume, kwenye njia ya haja kubwa, mapaja ya ndani au hata midomoni kwa baadhi ya watu. Hali hii inaweza kusababisha wasiwasi, aibu na hata athari za kimwili au kihisia kwa walioathirika. Kitaalamu, masundosundo haya hujulikana kama Genital Warts na husababishwa na virusi vya HPV (Human Papilloma Virus).
Masundosundo Sehemu za Siri ni Nini?
Masundosundo ni uvimbe au vinyama laini vinavyoota kwenye ngozi ya sehemu za siri au karibu nayo. Huwa na umbo la cauliflower au vinundu vilivyonyanyuka juu ya ngozi. Mara nyingi haviumi, lakini vinaweza kuwasha au kusababisha usumbufu wakati wa kujamiiana.
Sababu za Masundosundo Sehemu za Siri
Masundosundo husababishwa na maambukizi ya Human Papilloma Virus (HPV), hasa aina ya HPV 6 na HPV 11. Virusi hivi huambukizwa kwa njia zifuatazo:
Ngono isiyo salama (vaginal, anal, au oral sex)
Kugusana ngozi kwa ngozi na mtu aliyeambukizwa
Kushiriki nguo, taulo au vifaa vya usafi na mtu mwenye maambukizi
Kuambukizwa kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto wakati wa kujifungua
Dalili za Masundosundo Sehemu za Siri
Vinyama vidogo au vikubwa vya rangi ya ngozi au vyeupe
Kuota vinundu vya kikundi kama cauliflower
Kuwashwa sehemu za siri
Kutokwa na majimaji au harufu isiyo ya kawaida
Maumivu kidogo au usumbufu wakati wa tendo la ndoa
Baadhi ya masundosundo huota ndani ya uke au kwenye njia ya haja kubwa bila kuonekana moja kwa moja
Sehemu Zinazoshambuliwa na Masundosundo
Kwa wanawake:
Kwenye uke (ndani na nje)
Midomo ya uke (labia)
Kwenye shingo ya kizazi (cervix)
Karibu na njia ya haja kubwa
Kwa wanaume:
Kwenye uume (shaft)
Korodani
Urethra (njia ya mkojo)
Karibu na mkundu (anus)
Madhara ya Masundosundo
Kutokujiamini kingono – huathiri afya ya akili na mahusiano
Kusambaa zaidi ya sehemu ya awali – bila matibabu vinaweza kuongezeka
Maambukizi ya sekondari – kutokana na kukwaruza au kugusa
Uwezekano wa saratani ya shingo ya kizazi kwa wanawake – baadhi ya aina za HPV husababisha kansa
Maambukizi ya mara kwa mara kwa wapenzi – iwapo hakuna ulinzi wa kudumu
Tiba ya Masundosundo Sehemu za Siri
1. Dawa za Kupaka (Topical Treatments)
Podophyllin: Huzuia ukuaji wa vinyama
Imiquimod cream: Huimarisha kinga ya mwili dhidi ya virusi
Sinecatechins: Dawa ya asili kutoka majani ya chai ya kijani
2. Matibabu ya Hospitali
Cryotherapy – Kugandisha masundosundo kwa barafu ya nitrojeni
Electrocautery – Kuyachoma kwa umeme
Laser therapy – Kuyateketeza kwa mwanga wa laser
Upasuaji mdogo – Kukata vinyama vikubwa
3. Tiba za Asili
Zingatia: Tiba hizi husaidia dalili ndogo tu na haziondoi virusi vya HPV mwilini.
Kitunguu saumu – Saga na paka sehemu yenye masundosundo kila usiku
Siki ya tufaha (apple cider vinegar) – Lowesha pamba na paka juu ya kinyama kila siku
Aloe vera – Paka gel ya mshubiri mara mbili kwa siku
Njia za Kujikinga na Masundosundo Sehemu za Siri
Tumia kondomu kila mara unapofanya ngono
Epuka kuwa na wapenzi wengi
Pata chanjo ya HPV (hasa kwa vijana wa kuanzia miaka 9 hadi 26)
Pima afya mara kwa mara hasa kama una mpenzi mpya
Osha sehemu za siri mara kwa mara na epuka kushiriki vifaa vya usafi
Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara (FAQs)
Je, masundosundo sehemu za siri ni saratani?
Hapana. Masundosundo yenyewe si saratani, lakini aina fulani ya HPV inayoyasababisha inaweza kuongeza hatari ya saratani ya shingo ya kizazi.
Je, yanaweza kuondoka bila matibabu?
Ndiyo, kwa watu wengine kinga ya mwili huweza kuyaondoa yenyewe, lakini kwa wengine huendelea kukua hadi yatibiwe.
Naweza kushiriki ngono nikiwa na masundosundo?
Haipendekezwi. Unaweza kusambaza virusi kwa mwenza wako hata kama hutumii kondomu.
Je, mtoto anaweza kuambukizwa na mama wakati wa kujifungua?
Ndiyo. Virusi vya HPV vinaweza kumfikia mtoto na kusababisha masundosundo ya koo au njia ya hewa.
Masundosundo hurudi baada ya kutibiwa?
Ndio, virusi vya HPV vinaweza kubaki mwilini na kusababisha masundosundo kurejea tena.
